Yazar: Opr. Dr. Baha Sezgin, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Opr. Dr. Murat Uygur, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme:

Kulak muayenesi

Kulak zarı delinmesi; ani işitme azlığı, kulak ağrısı, çınlama ve akıntı ile belirti verir. Çoğu delinme birkaç haftada kendiliğinden iyileşirken enfeksiyon varlığında ilaç tedavisi, kapanmayan deliklerde ise cerrahi onarım uygulanır.

Kulak zarı delinmesi, dış kulak yolu ile orta kulağı birbirinden ayıran zarın delinmesi veya yırtılması sonucunda ortaya çıkan bir sorundur. Kulak zarı patlaması olarak da adlandırılan bu durum bazen birkaç hafta içinde kendi kendine iyileşebilir.

Kulak zarındaki delik veya yırtığın büyüklüğüne bağlı olarak, çeşitli tedavi yöntemlerine başvurulabilir.

Genellikle ilaç tedavisi gibi daha basit yöntemler sorunun giderilmesi için yeterli olur. Ancak bazı vakalarda, kulak zarının onarılması için cerrahi işlem uygulanması gerekebilir.

Kulak zarı delinmesi, tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu sebeple, aşağıda açıklanmış olan belirtileri gösteren kişilerin, vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurmaları önemlidir.

Kulak Zarı Delinmesi Nedir?

Kulak zarı ya da timpanik membran, dış kulak yolunu orta kulaktan ayıran cilt benzeri gergin bir dokudur. Bu zar dışarıdan gelen sesleri titreşim yoluyla orta kulaktaki kemikçiklere iletir ve işitmeyi sağlar. Ayrıca orta kulağı dış ortamdan gelen bakteri ve enfeksiyonlardan korur.

Aşağıda detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, kulak zarında bazı sebeplerden dolayı boşluklar oluşabilir. Bu boşluklar bazen bir yırtığa, bazen ise bir deliğe benzer. Kulak zarı yırtılması, delinmesi veya patlaması olarak adlandırılan bu durum zarın işlevini yitirmesine neden olur.

Böylece orta kulak dışarıdan gelebilecek bakterilere ve mikroplara karşı daha savunmasız bir hâle gelir. Ayrıca, kulak zarı patlamış hastalarda geçici işitme kaybı görülebilmektedir.

Kulak Zarı Delinmesi Neden Olur?

Kulak zarı hassas bir doku olduğu için, birçok farklı sebepten dolayı hasar görebilir. Kulak zarında gerçekleşebilecek sorunlar arasında en yaygın olanlardan biri de kulak zarı delinmesidir. Her yaştan insanın başına gelebilen bu durumun sebepleri şu şekilde sıralanabilir:

Kulak Enfeksiyonları

Kulağın bölgelerinde gerçekleşen birçok enfeksiyon kulak zarında delinmeye sebep olabilir. Genellikle çok şiddetli enfeksiyonlar sonucunda bu durumun ortaya çıktığı görülse de, sık tekrarlayan hafif enfeksiyonlar da kulak zarına zarar verebilmektedir.

Bir orta kulak enfeksiyonu olan akut otitis media, kulak zarındaki sorularla en çok ilişkilendirilen enfeksiyon türüdür. Bu enfeksiyon sonucunda orta kulakta biriken sıvı, kulak içi basınç değişikliklerine sebep olabilir ve bu durum da kulak zarının yırtılmasıyla sonuçlanabilir.

Kafa ve Kulak Travmaları

Kafaya alınan darbe sonucunda ortaya çıkan travmalar kulak zarı delinmesine sebep olabilir. Bu tür travmalara dövüş sporcuları veya kaza geçirmiş kişilerde rastlanmaktadır.

Ani ses değişikliklerinin sebep olduğu akustik travmalar da kulak zarına zarar verebilir. Bu travmalar, yüksek sesli müziğe ya da patlama sesine maruz kalınan durumlarda oluşabilmektedir.

Kulağa Sokulan Nesneler

Kulağa sokulan her türlü nesne, kulak zarına zarar verebilmektedir. Özellikle çocukların, sivri uçlu oyuncaklar ve kalemleri kulaklarına sokmaları sonucu, kulak zarında hasar meydana gelebilmektedir.

Ayrıca kulak içi temizliği amacıyla kullanılan pamuklu çubuklar da kulak zarında delinmeye sebep olabilirler. Bu çubuklar kulaktaki kiri daha da içeri doğru iterler. Kulak kiri kulak zarına yapışırsa, zarın hasar görmesine sebep olabilir.

Yüksek Sese Maruz Kalmak

Sürekli yüksek sese maruz kalan kişilerde, kulak zarı problemlerine daha sık rastlanır. Yüksek sesli makinelerin çalıştığı veya müzik stüdyosu gibi mekanlarda çalışan kişilerin, gürültünün olumsuz etkilerinden korunmak için önlem almaları gerekmektedir.

Ani Basınç Değişikliği (Barotravma)

Orta kulak ve dış ortam arasındaki basınç dengesinin bozulması sonucunda kulak zarında yırtılma görülebilir. Östaki borusunun en önemli görevlerinden biri, orta kulak ile dış ortam arasındaki basıncı eşitlemektir. Ani basınç değişikliklerinden dolayı bu boru görevini gerçekleştiremezse, kulak zarı delinebilir.

Özellikle tüplü dalışla uğraşan kişilerde barotravmalar sıklıkla görülür. Dalış sırasında kulak içindeki basıncın dengelenememesi, işitme kaybı da dahil birçok sorunun ortaya çıkmasına neden olabilir. Ayrıca sık sık uçakla seyahat eden kişilerde de, barotravma gerçekleşme olasılığı yüksektir.

Kulak Zarı Delinmesi Belirtileri Nelerdir?

Kulak zarı yırtılması belirtileri, aynı zamanda kulakta ortaya çıkabilen başka sorunlarla da ilişkili olabilirler. En sık karşılaşılan kulak zarı delinmesi belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

Bu belirtiler kulak zarı delinmesiyle ilgili olabileceği gibi, pek çok farklı kulak hastalığının habercisi de olabilir. Kulakta ortaya çıkan problemler, tedavi edilmezlerse kalıcı işitme kaybı da dahil olmak üzere birçok ciddi sağlık sorununa sebep olabilirler.Bu yüzden, yukarıdaki belirtileri gösteren kişilerin en kısa zamanda bir uzmana başvurmaları gerekmektedir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Kulak zarında delinme şüphesi veya kulakta ani başlayan şikâyetler ciddiye alınmalıdır. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir kulak burun boğaz uzmanına başvurmanız gerekir:

  • Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; erken dönemde başlanan tedavi işitmenin korunması açısından kritiktir.
  • Kulaktan sarı, yeşil, kanlı veya kötü kokulu sıvı akıntısı gelmesi.
  • Şiddetli kulak ağrısına eşlik eden yüksek ateş, baş dönmesi veya denge kaybı.
  • Kulak zarı travması sonrası yüz kaslarında zayıflık veya mimik kaybı görülmesi.
  • Mevcut kulak şikâyetlerinin birkaç gün içinde hafiflemek yerine giderek kötüleşmesi.

Kulak Zarı Delinmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Sorunun ciddiyetine bağlı olarak, “Kulak zarı patlarsa ne olur?” sorusunun cevabı da değişmektedir. Kulak zarında delinmeler genellikle herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmaksızın iyileşebilmektedir. Fakat tedavi gerektiren durumlarda, tedavinin gerçekleştirilmemesi ciddi sorunlara yol açabilir.

Kulaktaki delik veya yırtığa bir enfeksiyonun sebep olduğu durumlarda, uzmanlar antibiyotik kullanımına başvurabilir.

Ayrıca, kulak zarındaki deliği kapatmak için, ilaçlı bir bant yardımıyla yama uygulanabilir. Bu bant kulak zarının daha hızlı iyileşmesini sağlar. Nadiren, kulak zarının eski haline getirilmesi için cerrahi müdahale gerekebilir.

Kulak Zarı Delinmesi Ameliyatı

“Kulak zarı delinirse ne olur?” sorusunun yanıtı, kulak zarında gerçekleşen hasarın büyüklüğüyle ilişkilidir. Yırtılmanın kendi kendine veya yama ile iyileşmesinin mümkün olmadığı durumlarda, cerrahi müdahaleye gerek duyulabilir.

Halk arasında kulak zarı ameliyatı da denen bu işlem, kulağın başka bir bölgesinden alınan kıkırdağın kulak zarının hasar gören bölgesiyle değiştirilmesi şeklinde gerçekleşir. Kulak zarı ameliyatı, çoğunlukla genel anestezi altında uygulanmaktadır. Ameliyat süresi ortalama 2 saattir.

Kulak zarı ameliyatı sonrası, hastalar bir gün içinde taburcu edilebilir ve bir hafta gibi bir sürede normal hayatlarına dönebilirler.

Kulak Zarı Delinmesi Baş Ağrısı Yapar Mı?

Kulak zarı delinmesi, özellikle zardaki hasarın büyük olduğu durumlarda, şiddetli ağrılara sebep olabilir.

Bu ağrılar, başın ağrıyan kulağın bulunduğu tarafında ya da tamamında hissedilebilir. Baş ağrısı olarak hissedilebilecek bu durum, kulak zarının tedavi süreci boyunca devam edebilir. Başta ve kulakta ağrı hisseden hastalar, uzman tavsiye ile tedavi süreci boyunca çeşitli ağrı kesiciler kullanabilir.

Kulak Zarı Delinmesi İşitme Kaybı Yapar Mı?

Yukarıda da bahsedildiği gibi, kulak zarı delinmesinin sık karşılaşılan belirtilerinden biri ani işitme kaybıdır.

Kulak zarının ince ve gergin yapısı, dışarıdan gelen seslerin etkisiyle titreşim üretir. Bu titreşimler sayesinde ses dalgaları orta kulağa iletilir. Kulak zarında delinme ya da yırtılma gibi sorunlar gerçekleştiğinde, zar işlevini kısmen veya tamamen kaybedebilir.

Bu durumda aniden gelişen işitme kaybının oluşmasını sağlar. İşitme kaybının kulak zarındaki problem giderildiğinde ortadan kalkması beklenir.

Kulak Zarı Delinmesi Kendiliğinden Kapanır Mı?

Kulak zarında oluşan hasarlar kendiliğinden iyileşebilir. Bu durum hasarın büyüklüğüyle doğrudan bağlantılıdır.

Kulak zarında çok küçük delikler oluşabileceği gibi, bazı vakalarda zarın tamamını kaplayan delikler de görülebilir. İleri derece vakalar tedavi edilmediği sürece iyileşmez ve tedavi gerçekleşmezse orta kulakta ciddi sorunlar oluşmasına yol açabilir.

Bu sebeple, kulak zarı delinmesinin kendiliğinden iyileşebileceğine ve tedavi gerekmediğine KBB uzmanları tarafından karar verilmelidir.

Kulak Zarı Delinmesi Nasıl Geçer?

Kulak zarında meydana gelebilecek yırtılmalar, günlük hayatta başımıza gelebilecek birçok olay ve hastalık sonucunda gerçekleşebilir. Kulak zarı patlaması belirtileri gösteren kişilerin, en kısa zamanda bir uzmana başvurmaları gerekmektedir.

Doktorlar, yapılan muayene sonucunda kulak zarının kendi kendine iyileşebileceğine karar verebilir. Kulak zarının kendi kendine iyileşemeyecek ölçüde hasar gördüğü durumlarda, ameliyat da dahil olmak üzere birçok tedavi yöntemine başvurulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kulak zarı delinmesi kendi kendine ne kadar sürede iyileşir?

Küçük boyuttaki kulak zarı delikleri genellikle herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan birkaç hafta ile 2 ay içerisinde kendiliğinden kapanır. İyileşme sürecinde kulağın kesinlikle suyla temas etmemesi, temiz ve kuru tutulması gerekir. Bu süre zarfında kapanmayan delikler için KBB hekimi cerrahi onarım önerebilir.

Kulak zarı delikken banyo yapılır mı ya da yüzülür mü?

Kulak zarı delikken kulağa su kaçması orta kulakta şiddetli enfeksiyonlara yol açabilir. Banyo yaparken vazelinli pamuk ya da hekiminizin önerdiği özel kulak tıkaçları kullanarak kulağı sudan korumalısınız. Zar tamamen iyileşene kadar yüzmekten ve dalış yapmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.

Kulak zarı delinmesi kalıcı işitme kaybına neden olur mu?

Zardaki delik küçük olduğunda genellikle hafif ve geçici bir iletim tipi işitme kaybı yaşanır ve zar iyileştiğinde işitme normale döner. Ancak kronikleşen enfeksiyonlar, orta kulak kemikçiklerinde hasar veya tedavi edilmeyen geniş yırtıklar kalıcı işitme kayıplarına yol açabilir.

Kaynakça

İlgili Makaleler

Whatsapp Hattı
Duymer İşitme Cihazları