Kulak Zarı Çökmesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yazar: Opr. Dr. Baha Sezgin, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Opr. Dr. Barış Yıldız, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Kulak zarı çökmesi tedavisi; altta yatan östaki borusu tıkanıklığına ve çökmenin derecesine göre burun spreyleri, orta kulağa havalandırma tüpü takılması veya cerrahi zar onarımı (timpanoplasti) ile yapılır.

Orta kulak atelektazisi olarak da adlandırılan kulak zarı çökmesi, her yaş grubundan insanda karşılaşılan yaygın bir kulak zarı problemidir. Kulak zarı hassas bir yapıya sahiptir ve kolaylıkla hasar görebilir.

Bazen kendi kendine düzelebilen bu tür sorunlar, bazı durumlarda bir tedavi de gerektirebilir.

Kulak zarında gerçekleşen bazı problemler, tedavi edilmediklerinde kalıcı işitme kaybı gibi ciddi rahatsızlıklara yol açabilirler. Kulak zarı çökmesinin tedavi gerektirip gerektirmediğine, mutlaka bir uzman tarafından karar verilmelidir.

Bu yazıda, kulak zarı çökmesi hastalığı ve onu ortaya çıkaran nedenler hakkında detaylı bilgi verilmiş ve kulak zarı çökmesi tedavisi ile ilgili bazı detaylardan bahsedilmiştir.

Yazıda kulak zarında çöküntü oluşan hastaların en çok merak ettiği sorulardan biri olan kulak zarı çökmesi kendiliğinden geçer mi sorusu cevaplanmış ve bir uzman tarafından gerekli görüldüğü durumlarda tedavi sırasında hangi yöntemlerin kullanılabileceği açıklanmıştır.

Kulak Zarı Çökmesi Nedir?

Kulak zarı çökmesi (orta kulak atelektazisi), östaki borusunun görevini yapamaması sonucu orta kulakta oluşan negatif basınç (vakum etkisi) nedeniyle kulak zarının orta kulak boşluğuna doğru çekilmesidir. Timpanik membran olarak adlandırılan kulak zarı, dış kulak yolu ile orta kulağı birbirinden ayıran hassas bir dokudur.

Bu doku zarı, birçok önemli göreve sahiptir. Dışarıdan gelen sesleri yükselterek iç kulağa iletmek ve kulak içindeki organları korumak bu görevlerin en önemli iki tanesidir.

Östaki borusu kulak içindeki basıncı dengelemekle görevli bir organdır.

Östaki borusundaki bozulmalar orta kulakta basıncın yükselmesine sebep olabilir. Bu basınç değişikliği ile kulak zarında iç kulağa doğru bir çökme gerçekleşir. Bu çökmeye sebep olan şey, orta kulakta negatif basınç ile ortaya çıkan vakum etkisidir.

Vakum sonucunda kulak zarının tamamında veya zarın bir kısmında çökme gerçekleşebilir.

Kulak zarı çökmesi, bazı hastalarda işitme kaybıyla birlikte ortaya çıkabilir. Genelde bu işitme kaybı geçicidir ve tedavi edildiğinde iyileşir. Kulakta ağrı ve bazı hastalarda kulaktan sıvı gelmesi gibi belirtiler de kulak zarı çökmesini işaret ediyor olabilir.

Birçok hastada, belirtilerin şiddeti ile kulak zarında meydana gelen sorunun ciddiyeti doğru orantılı bir şekilde artar. Bu belirtiler kulak zarı çökmesi gibi birçok kulak hastalığının habercisi olabilir.

Bu semptomları gösteren kişiler, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmalıdır. Kulak zarı ve kulağın diğer bölümlerinde oluşan sorunlar, tedavi edilmediklerinde kalıcı işitme kaybına sebep olabilirler.

Kulak Zarı Çökmesi Nedenleri Nelerdir?

Kulak zarı çökmesi hastalığı östaki borusundaki fonksiyon bozuklukları sonucunda ortaya çıkar. Bu fonksiyon bozukluklarına bedenin farklı yerlerinde gerçekleşen pek çok hastalık neden olabilir.

Dolaylı olarak kulak zarı çökmesine sebep olan bu hastalıkların bazıları, tedavi edilmediklerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilirler. Östaki borusunu etkileyen ve kulak zarı çökmesine neden olan hastalıklar şu şekilde sıralanabilir:

• Orta kulakta oluşan enfeksiyonlar
• Üst solunum yolu veya sinüslerde oluşan enfeksiyonlar
• Bademciklerin büyümesi
• Geniz etinin büyümesi
• Önceden yırtılmış kulak zarı
• Kronik Alerjiler

Yukarıda sayılan tüm sorunlar, doğrudan kulak zarıyla bir ilgileri olmasa da kulak zarının çökmesine sebep olabilirler. Bu sağlık sorunlarının ortadan kalkmasıyla kulak zarının kendi kendini onarabildiği durumlar da görülmektedir.

Kulak Zarı Çökmesi Kendiliğinden Geçer Mi?

Bazı hafif vakalarda kulak zarı çökmesinin kendiliğinden iyileştiği görülebilir.

Bu iyileşme, orta kulaktaki basıncın normal seviyeye dönmesi ve kulak zarının yavaş yavaş kendini onarması şeklinde gerçekleşir. Kulak zarının kendiliğinden iyileşmesi aylar sürebilir.

Kulak zarı çökmesi, KBB (Kulak Burun Boğaz) uzmanları tarafından teşhis ve tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunudur.

Söz konusu hastalık, tedavi edilmediği takdirde daha ciddi problemlerin ortaya çıkmasına yol açabilir. Bazı vakalarda uzmanlar tarafından gerçekleştirilen muayenelerden sonra, kulak zarı çökmesi tedavisi uygulanmasına gerek kalmayabilir.

Böyle durumlarda hastanın kulak zarının kendiliğinden iyileşmesi beklenir.

Kulak Zarı Çökmesi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kulak zarı çökmesi tedavisi, hastalığın altında yatan sebebe bağlı olarak gerçekleştirilir.

Doktorlar gerekli muayene ve işitme tarama testlerini tamamladıktan sonra, eğer tedaviye ihtiyaç duyuluyorsa, hastaya en uygun tedavi yöntemini belirlerler. Bazı vakalarda, östaki borusundaki fonksiyon bozuklukları, enfeksiyonlar sonucu oluşmuş olabilir.

Bu tür durumlarda ilk olarak bahsi geçen enfeksiyonların tedavi edilmesi gerekir. Doktorlar, enfeksiyon tedavisi sırasında burun yoluyla kullanılan bazı ilaçları ve antibiyotikleri gerekli görebilirler. Östaki borusundaki soruna bademcikler sebep oluyorsa, bademciklerin alınması gerekebilir.

Bazı durumlarda ise doktorlar tarafından Valsalva Manevrası tekniği uygulanması önerilebilir.

Bu teknik, hekim önerisiyle kişinin ağzını kapatıp burnunu parmaklarıyla sıkarak nazikçe nefes vermeye çalışmasıyla östaki borusunu açmayı amaçlar. Valsalva manevrası, gereksiz yere ya da kontrolsüzce sert uygulandığında kulak zarına ve orta kulağa zarar verebileceğinden mutlaka bir uzman yönlendirmesiyle yapılmalıdır.

İlaç tedavisinin çözüme kavuşturamadığı daha ileri vakalarda, kulak zarı çökmesi tedavisi için cerrahi yöntemlere başvurulması gerekebilir.

Kulak zarı çökmesi tedavisi için uygulanan iki tür cerrahi işlem bulunur.

Tüp Yerleştirme

Özellikle östaki fonksiyon bozukluğu ve sık orta kulak iltihabı yaşayan hastalarda uygulanan kulak zarına tüp yerleştirme işlemi; çocuklarda çoğunlukla kısa süreli genel anestezi altında, yetişkinlerde ise lokal anesteziyle kolaylıkla gerçekleştirilebilir.

Bu yöntemde kulak zarına yerleştirilen bir tüp yardımıyla orta kulağa hava akışı sağlanır ve böylece kulak içi basıncının normal seviyeye dönmesi amaçlanır.

Timpanoplasti

Kulak zarı çökmesi tedavisinde kullanılan bir diğer cerrahi yöntem ise kıkırdak veya kas zarı grefti kullanılarak zardaki çöken alanın yeniden yapılandırılması şeklinde uygulanır.

Söz konusu işlem, Timpanoplasti olarak adlandırılır. İşlem, doktorların gerekli gördüğü durumlarda genel anestezi eşliğinde hastalara uygulanır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Kulak zarı çökmesi ilerlediğinde orta kulak kemikçiklerinde erimeye ve kolesteatom adı verilen tehlikeli kist benzeri yapıların oluşmasına yol açabilir. Bu nedenle belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

• Kulağınızda ani gelişen bir işitme kaybı fark ettiyseniz beklemeden, aynı gün bir KBB uzmanına başvurunuz; erken müdahale kritik öneme sahiptir.
• Kulağınızdan kötü kokulu, sarı-yeşil akıntı geliyorsa
• Kulakta dolgunluk, basınç veya ağrı hissi birkaç gün içinde hafiflemiyor ya da giderek şiddetleniyorsa
• İşitme kaybına baş dönmesi (vertigo), kulak çınlaması veya yüzde güçsüzlük eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Sonuç

Kulak zarı çökmesi, östaki borusundaki fonksiyon bozukluklarının kulak içindeki basıncı etkilemesi ile birlikte ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.

Orta kulakta oluşan negatif basınç, kulak zarının iç kulağa doğru tamamen ya da kısmen çökmesine yol açar. Östaki borusunun hasar görmesine çeşitli enfeksiyonlar, bademcik ve geniz eti büyümeleri ve daha birçok hastalık sebep olabilir.

Hafif vakalar kendiliğinden iyileşebilirken, daha ciddi vakalarda çeşitli tedavi yöntemlerinin uygulanması gerekebilir.

Kulak zarı çökmesi belirtileri gösteren kişilerin, acilen bir KBB uzmanı tarafından muayene edilmeleri, hastalığın erken teşhis edilebilmesi açısından oldukça önemlidir. İleri derece vakalar, tedavi edilmediklerinde kişilerde kalıcı sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olabilirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Kulak zarı çökmesi tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen ileri derece kulak zarı çökmesi, kulak kemikçiklerinde erimeye, kalıcı iletim tipi işitme kaybına ve 'kolesteatom' adı verilen iltihaplı kistik yapıların gelişmesine yol açabilir. Kolesteatom ise çevre dokulara yayılarak daha ciddi cerrahi müdahaleler gerektirebilir.

Kulak zarı çökmesinde havalandırma tüpü ne kadar süre kulakta kalır?

Kulak zarına takılan ventilasyon tüpleri genellikle 6 ay ile 12 ay arasında orta kulak basıncını dengeler. Çoğu tüp, kulak zarının kendini yenileme süreciyle birlikte kendiliğinden düşer; düşmeyen tüpler ise hekim tarafından kontrol muayenesinde kolayca çıkarılır.

Kulak zarı çökmesi tamamen düzelir mi?

Erken evrede tespit edilen ve orta kulak basıncı dengelenen hafif vakalarda kulak zarı eski sağlıklı konumuna dönebilir. Ancak ileri derecede yapışıklık ve yapısal hasar gelişen durumlarda cerrahi onarım ile zarı yeniden desteklemek gerekir.

Kaynakça

• Kristin Hayes, RN. “Retracted Ear Drum Symptoms and Treatment.” Verywell Health, Verywell Health, 1 Apr. 2022, https://www.verywellhealth.com/what-causes-a-retracted-ear-drum-1191976.
• Watson, Stephanie. “Retracted Eardrum: Symptoms, Causes, Diagnosis, and Treatment.” Healthline, Healthline Media, 15 May 2018, https://www.healthline.com/health/retracted-eardrum#treatment.
• Roland, James. “What Are Valsalva Maneuvers and Are They Safe?” Healthline, Healthline Media, 11 July 2019, https://www.healthline.com/health/valsalva-maneuver#how--to.
• “Tympanic Membrane Retraction: What It Is, and How You Can Treat the Disorder.” WebMD, WebMD, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-is-a-tympanic-membrane-retraction.
• NHS. Perforated eardrum (erişim: 2 Ekim 2026)
• MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Ruptured eardrum (erişim: 2 Ekim 2026)