Çocuklarda Vertigo: Nasıl Teşhis Edilir? Nasıl Tedavi Edilir?

Yazar: Doç. Dr. Çağlar Çallı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Opr. Dr. Murat Uygur, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Çocuklarda vertigo teşhisi; ayrıntılı tıbbi öykü, fiziksel muayene, vestibüler denge ve işitme testleri ile gerekirse radyolojik görüntülemeyle konur. Tedavi ise altta yatan nedene göre vestibüler rehabilitasyon, manevralar veya ilaç tedavisiyle planlanır.

Çocuklarda vertigo, kulak içi hastalıklar veya beyin ve sinir sistemi hastalıklarından kaynaklanabilen bir durumdur ve baş dönmesi, denge kaybı veya hareket algısındaki değişiklikler gibi semptomlarla kendini gösterir. Bu semptomlar, çocukların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir ve okul performansını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu nedenle, erken teşhis ve tedavi, çocukların semptomları yönetmelerine ve normal aktivitelerine geri dönmelerine yardımcı olabilir.

Elde edilen bilgilere göre çocuklarda vertigo teşhisi, tıbbi geçmiş, fizik muayene, kulak ve işitme testleri, görüntüleme testleri gibi yöntemler kullanılarak yapılır. Tedavi yöntemleri arasında vestibüler rehabilitasyon terapisi, ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ve tedavi edilmemiş vertigo komplikasyonlarına karşı önlem alma yer almaktadır.

Erken tanı ve hekim kontrolünde uygulanan doğru tedavi yaklaşımları, çocukların denge kontrolünü yeniden kazanmalarına ve okul ile sosyal yaşamlarına güvenle devam etmelerine katkı sağlar.

Çocuklarda Vertigo Neden Olur?

Çocuklarda vertigo, çeşitli nedenlerden dolayı ortaya çıkabilen bir durumdur. En sık nedenler arasında vestibüler migren, çocukluk çağı benign paroksismal vertigosu, kulak enfeksiyonları, baş travması ve iç kulak sorunları yer alır; beyin tümörü veya epilepsi gibi nedenler ise nadirdir. Vertigo semptomlarına neden olan bu faktörlerin her biri, farklı tedavi yaklaşımları gerektirebilir. Bu nedenle, doğru tanı ve tedavinin belirlenmesi için doktorların hangi nedenin vertigo semptomlarına neden olduğunu belirlemesi gerekir.

Çocuklarda vertigonun bazı belirtileri aşağıda listelenmiştir.

• Baş dönmesi
• Dengesizlik
• Bulantı ve kusma
• Gözlerin ritmik olarak hareket etmesi (nistagmus)
• İşitme kaybı veya işitme bozukluğu

Çocuklarda Vertigo Nasıl Teşhis Edilir?

Çocuklarda vertigo teşhisi, tıbbi geçmişin alınması, fizik muayene, kulak ve işitme testleri ve görüntüleme testleri gibi çeşitli testler kullanılarak konulabilir. Tedavi, altta yatan nedenlere bağlı olarak değişebilir ve vestibüler rehabilitasyon terapisi, ilaç tedavisi veya cerrahi tedavi gibi yöntemleri içerebilir.

Tıbbi Geçmiş ve Fizik Muayene

Çocuklarda vertigo teşhisi, öncelikle tıbbi geçmişin alınması ve fizik muayene ile başlar. Tıbbi geçmiş, semptomların ne zaman başladığı, ne kadar sıklıkla meydana geldiği ve hangi faktörlerin semptomları artırıp azaltabileceği gibi önemli bilgileri içerebilir. Fizik muayene, kulak, gözler ve sinir sistemi gibi çeşitli organ ve sistemlerin fonksiyonlarını değerlendirmek için yapılır.

Kulak ve İşitme Testleri

Çocuklarda vertigo teşhisi için genellikle bir dizi test yapılır. Bunlar, semptomların nedenlerini belirlemek ve doğru tedaviyi uygulamak için oldukça önemlidir. Kulak ve işitme testleri, vertigo semptomlarının altında yatan nedenleri belirlemek için kullanılır. Dix-Hallpike testi, benign pozisyonel paroksismal vertigonun (BPPV) teşhisi için en yaygın olarak kullanılan testtir. Bu testte, baş ve göz hareketleri izlenir ve pozisyon değişiklikleri sırasında meydana gelen vertigo semptomları değerlendirilir.

Otonörolojik testler de vertigo teşhisi için kullanılan önemli bir test grubudur. Bu testler, orta kulak basıncını ve denge (vestibüler) sisteminin işlevini değerlendirmek için kullanılır. Vestibüler işlev testleri arasında VNG (videonistagmografi) testi, HIT (head impulse testi) ve ENG (elektro nistagmografi) testi bulunur.

İşitme testleri, işitme kayıplarını ve eşlik eden iç kulak sorunlarını değerlendirmek için uygulanan temel yöntemlerdendir. Odyometri, işitme kayıplarını ve türünü saptamada sıkça tercih edilir. Bu test, çocukların işitme yeteneklerini değerlendirerek, vertigo semptomlarının altında yatan nedenleri belirlemeye yardımcı olur.

Görüntüleme Testleri

Çocuklarda vertigo teşhisi için görüntüleme testleri, vestibüler sinirin, beyin sapının ve beyin korteksinin yapısını ve fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılır. Gerektiğinde manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılabilir; görüntüleme her çocukta gerekmez.

Çocuklarda Vertigo Nasıl Tedavi Edilir?

Çocuklarda vertigo tedavisi, altta yatan nedenlere bağlı olarak değişebilir. Vestibüler rehabilitasyon terapisi, çocukların dengelerini geliştirmelerine ve vertigo semptomlarını azaltmalarına yardımcı olur. İlaç tedavisi, bazı durumlarda vertigonun semptomlarını hafifletmek için kullanılabilir. Cerrahi tedavi, çocuklarda vertigonun nadir nedenleri için gereklidir.

Tedavi edilmemiş vertigo, çocukların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve bazı komplikasyonlara yol açabilir, bu nedenle doğru tedavinin belirlenmesi önemlidir.

Vestibüler Rehabilitasyon Terapisi

Vestibüler rehabilitasyon terapisi (VRT), çocuklarda vertigo tedavisinde sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. VRT, denge organlarına ve vestibüler sistemine yönelik egzersizlerden oluşan bir tedavi programıdır. Bu egzersizler, çocuğun vestibüler sisteminin işleyişini yeniden öğrenmesine yardımcı olabilir.

İlaç Tedavisi

Çocuklarda vertigo tedavisi için ilaçlar, semptomların altta yatan nedenlerini tedavi etmek veya semptomları hafifletmek için kullanılabilir. Örneğin, kulak enfeksiyonları için antibiyotikler veya migren için ağrı kesiciler reçete edilebilir. Baş dönmesini baskılayan ilaçlar ise yalnızca hekim önerisiyle ve kısa süreli kullanılmalıdır.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi müdahale genellikle diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda veya semptomları ciddi şekilde etkilediğinde düşünülmelidir. Cerrahi, riskli olabilen bir seçenek olduğundan, doktorlar öncelikle alternatif tedavi yöntemleri denemeyi tercih ederler. Bu alternatif tedaviler arasında ilaç tedavisi, vestibüler rehabilitasyon terapisi ve diyet ve egzersiz gibi yöntemler yer alır.

Tedavi Edilmemiş Vertigo Komplikasyonları

Tedavi edilmemiş altta yatan nedenler; çocuklarda düşmelere bağlı yaralanmalar, denge gelişiminde gecikme, kaygı ve okulda öğrenme güçlükleri gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca iç kulağı etkileyen ilerleyici hastalıklarda işitme kaybı riski bulunabileceğinden, çocuklarda baş dönmesi fark edildiğinde hekim değerlendirmesi aksatılmamalıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Çocuklarda baş dönmesi ve denge kaybı her zaman dikkatle incelenmelidir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz veya Çocuk Nörolojisi uzmanına başvurulmalıdır:

• Ani gelişen işitme kaybı, kulakta yoğun dolgunluk veya şiddetli çınlama eşlik ediyorsa beklemeden aynı gün KBB uzmanına başvurulmalıdır.
• Baş dönmesine şiddetli baş ağrısı, fışkırır tarzda kusma veya bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır
• Konuşmada bozulma, yüzde asimetri, kollarda veya bacaklarda güçsüzlük ve çift görme gibi nörolojik belirtiler varsa vakit kaybetmeden acil servise (112) başvurulmalıdır
• Baş dönmesi bir kafa travması ya da kaza sonrasında başladıysa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır
• Çocuğun dengesizliği yürüyemeyecek, ayakta duramayacak kadar şiddetliyse ve şikâyetler geçmiyorsa veya kötüleşiyorsa.

Vertigo ile Başa Çıkma Yöntemleri

Vertigo, çocukların ve yetişkinlerin hayatını ciddi şekilde etkileyebilen bir durumdur. Vertigo ile başa çıkmak için birkaç farklı yöntem mevcuttur.

Bu yöntemler arasında vestibüler rehabilitasyon terapisi, ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ve diyet ve egzersiz yer almaktadır. Vestibüler rehabilitasyon terapisi, vestibüler sistemi güçlendirmek için özel egzersizler ve teknikler kullanarak vertigo semptomlarını azaltmaya odaklanır.

İlaç tedavisi, semptomları hafifletmek veya altta yatan nedeni tedavi etmek için reçetelenir. Cerrahi tedavi, genellikle vertigonun altta yatan nedeni beyin tümörü veya iç kulak sorunu gibi ciddi bir durumsa tercih edilir.

Diyet ve egzersiz, semptomların kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilecek sağlıklı yaşam tarzı seçenekleridir.

Baş Dönmesi ile Nasıl Başa Çıkılır?

Çocuklarda vertigo semptomlarının şiddeti ve sıklığı, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Ancak, baş dönmesi ile başa çıkmak için bazı yöntemler bulunmaktadır. Bunlar arasında, yavaş ve kontrollü hareketler yapmak, gözlerinizi kapatarak dinlenmek, başınızı yüksek bir yastığa koymak, egzersiz yapmak, stresi azaltmak ve düzenli uyku almak sayılabilir.

Çocuklarda Vertigo ve Okul

Vertigo semptomları, çocukların okul performansını da etkileyebilir. Bu nedenle, öğretmenler ve aileler, çocuğun vertigo semptomları hakkında bilgilendirilmelidir. Çocuğun okulda dikkatini dağıtabilecek faktörler (örneğin, sınıfın arkasında oturmak, döner ya da tekerlekli sandalye kullanmak) değiştirilebilir. Ayrıca, çocuklara vertigo semptomları nedeniyle okula gitmekte zorlanırlarsa evde çalışma fırsatları da sunulabilir.

Diyet ve Egzersiz

Bazı diyet ve egzersizler, çocuklarda vertigo semptomlarının yönetiminde yardımcı olabilir. Örneğin, su tüketimi arttırılabilir, tuz tüketimi azaltılabilir ve düzenli egzersiz yapılabilir. Düzenli egzersiz, vücudunuzun dengesini ve koordinasyonunu artırabilir ve vertigo semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak, diyet ve egzersiz programınızı belirlemeden önce doktorunuza danışmanız önemlidir.

Çocuklarda Vertigo: Erken Teşhis ve Tedavinin Önemi

Çocuklarda vertigo, çocukların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir durumdur. Bu semptomlar, genellikle kulak içi hastalıklar veya beyin ve sinir sistemi hastalıklarından kaynaklanabilir. Vertigo semptomları, çocukların okul performansını da etkileyebilir.

Bu nedenle, vertigo semptomlarına sahip bir çocukla ilgili tıbbi yardım almak önemlidir.

Teşhis edilmesi için tıbbi geçmiş, fizik muayene, kulak ve işitme testleri ve görüntüleme testleri yapılabilir. Vertigo tedavisi, vestibüler rehabilitasyon terapisi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi yöntemlerini içerebilir.

Ayrıca, diyet ve egzersiz de vertigo semptomlarının yönetiminde yardımcı olabilir. Özetle, çocuklarda vertigo semptomlarının tedavisi, semptomların şiddetine ve nedenine bağlı olarak değişebilir ve erken teşhis ve tedavi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuklarda vertigo tamamen geçer mi?

Çocukluk çağı vertigolarının büyük bir bölümü, altta yatan neden doğru teşhis edilip tedavi edildiğinde düzelir ya da belirgin şekilde geriler. Özellikle çocukluk çağı paroksismal vertigosu veya orta kulak iltihabına bağlı baş dönmeleri yaşla birlikte gerileme eğilimindedir. Düzenli hekim takibi ve uygun vestibüler egzersizler iyileşme sürecini hızlandırabilir.

Vertigo ile baş dönmesi arasındaki fark nedir?

Baş dönmesi sersemlik, dengesizlik veya bayılma hissi gibi geniş bir şikâyet grubunu tanımlar. Vertigo ise çevrenin ya da kişinin kendisinin döndüğünü hissettiği gerçek bir hareket yanılsamasıdır ve genellikle iç kulak veya merkezi sinir sistemindeki denge yollarının etkilenmesiyle ortaya çıkar.

Çocuğun başının döndüğünü ebeveynler nasıl anlar?

Küçük çocuklar dönme hissini kelimelerle anlatamayabilir. Bunun yerine aniden yere oturma, bir yere tutunma isteği, yürürken sendeleme, nedensiz ağlama nöbetleri, gözlerde istemsiz titreme hareketleri (nistagmus), bulantı, kusma veya hareketsizce yatarak başını kıpırdatmaktan kaçınma gibi davranışlarla baş dönmesini belli ederler.

Kaynaklar

• NHS. Vertigo (erişim: 2 Ekim 2026)
• NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Balance Disorders (erişim: 2 Ekim 2026)