Yazar: Doç. Dr. Çağlar Çallı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
Son güncelleme:

Psikolojik kulak çınlaması yaşayan bir kişi.

Psikolojik kökenli kulak çınlaması; stres ve kaygının yönetilmesi, bilişsel davranışçı terapi (BDT), ses terapisi ve hekim kontrolünde yaşam düzenlemeleriyle hafifletilebilir. Önce KBB muayenesi ve işitme testiyle fiziksel nedenlerin dışlanması gerekir.

Psikolojik kulak çınlaması, depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıklara kulakta ses duyma hissinin eşlik ettiği durumlarda ortaya çıkar.

Tinnitus (kulak çınlaması), birçok fizyolojik ve psikolojik sorunun belirtisi olarak görülür. Yaklaşık olarak her 10 insandan ikisinin sahip olduğu düşünülen kulak çınlaması, belirtinin altında yatan sebebin tedavisi sonucunda iyileştirilir.

Bu yazıda, psikolojik kulak çınlaması hakkında birçok bilgiye yer verilmiş ve psikolojik kulak çınlaması nedir, psikolojik kulak çınlaması neden olur ve psikolojik kulak çınlaması nasıl geçer gibi önemli soruların cevapları incelenmiştir.

Ayrıca, depresyon başta olmak üzere en çok karşılaşılan psikolojik rahatsızlıkların kulak çınlamasına neden olma ihtimalleri ile ilgili okurlar bilgilendirilmiştir.

Psikolojik Kulak Çınlaması Nedir?

Tinnitus (kulak çınlaması), kulakta vızıltı, uğultu ve çınlama gibi sesler duyma hissidir. Bu sesler genellikle sürekli ve hep aynı seviyede olur. Ancak bazı vakalarda, seslerin kesik kesik ve farklı seviyelerde işitildiği de görülür. Nadiren de olsa, kalp atışlarıyla birlikte artan ve azalan sesler de duyulabilir.

Kulak çınlamasının birçok sebebi vardır ve geçici durumlarda kendiliğinden düzelebilir. Ancak çınlamanın geçmediği, kötüleştiği veya günlük yaşamı zorlaştırdığı durumlarda, altta yatan nedeni belirlemek için vakit kaybetmeden bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanından randevu almak gereklidir.

Uzmanlar, kulak çınlamasının sebebini araştırırken öncelikle kulağın fiziksel muayenesini gerçekleştirirler. Kulak zarında gerçekleşebilecek bazı sorunlar veya kulak kanalında kir birikmesi gibi durumlar, kulak çınlamasının en sık karşılaşılan nedenleri arasındadır. Eğer dış kulakta herhangi bir soruna rastlanmazsa, orta kulakta bir enfeksiyon olup olmadığına bakılır.

Kulak muayenesi yapan bir doktor ve hastası

Kulağın fiziksel olarak muayene edilmesi sonucunda, kulak çınlamasına sebep olabilecek bir bulguya rastlanmazsa, hastanın işitme yetisini kontrol etmek amacıyla odyometrik testler uygulanır.

Kulak çınlamasının, işitme kaybı yaşayan hastalarda görülme sıklığı, diğer insanlardan daha yüksektir.

Kulak ile ilgili tüm muayene ve testlerin tamamlanması sonucunda, hala kulak çınlamasına sebep olabilecek bir sorun bulunamazsa, hastanın genel sağlık durumunu incelemek için kan testleri yapılır.

Uzmanlar tarafından gerekli görülürse, boyun ve kafa bölgesinde kulak çınlamasına sebep olabilecek bazı sorunları incelemek adına, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi yöntemlere de başvurulabilir.

Tinnitus rahatsızlığına sebep olabilecek tüm fizyolojik sorunlar araştırılır ve hiçbir sonuca ulaşılamazsa, hastanın psikolojik kulak çınlaması yaşıyor olabileceği düşünülür.

Böyle durumlarda, kulak çınlaması yaşayan hastaya daha önce herhangi bir psikolojik rahatsızlık tanısı konmuşsa, çınlamanın da psikolojik olma ihtimali artar. Ancak, daha önce psikolojik rahatsızlık tanısı konmamış hastalarda da, psikolojik kulak çınlaması görülebilir.

Psikolojik Kulak Çınlaması Neden Olur?

Psikolojik kulak çınlaması, yorgunluk, gerginlik ve stres gibi sebeplere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu tür çınlamalar, genellikle yaşam tarzındaki değişikliklerle birlikte kendiliğinden iyileşir. Fakat, psikolojik kulak çınlaması sorununun, bazı ciddi psikolojik rahatsızlıklarla birlikte ortaya çıkma ihtimali de vardır.

Psikolojik kulak çınlaması sorunu yaşayan bir kişi

Psikolojik rahatsızlıklar, her zaman kolayca tespit edilemeyebilir. Bu tür rahatsızlıkları yaşayan kişiler, yaşadıkları durumu tanımlamakta ve kabul etmekte zorlanabilirler.

Anksiyete ve depresyon gibi bazı psikolojik sorunlar, erken teşhis edilmemeleri durumunda, kişilerde daha ciddi sorunlar oluşmasına neden olarak, hastaların yaşam kalitelerini ciddi derecede olumsuz etkileyebilir.

Bu yüzden, psikolojik kulak çınlaması hafife alınmaması ve titizlikle araştırılması gereken bir durumdur.

Psikolojik kulak çınlaması yaşayan kişilerde, çınlamanın altında yatan en yaygın sebep strestir. Stres seviyesinin çok arttığı dönemlerde, vücutta kulak çınlaması da dahil olmak üzere birçok sorun oluşabilir.

Stres kaynaklı psikolojik kulak çınlaması yaşayan kişiler, stres seviyesini kontrol altına almak için çeşitli tedavi ve terapi yöntemlerinden faydalanabilirler. Bu yöntemler hakkında detaylı bilgiler, yazının ilerleyen bölümlerinde verilmiştir.

Depresyon Kulak Çınlaması Yapar Mı?

Depresyon, halk arasında sıklıkla mutsuzluk halini tanımlamak için kullanılan, fakat aslında ciddiye alınması gereken bir psikolojik rahatsızlıktır. Depresyon ile mücadele eden kişiler, sürekli devam eden bir üzüntü ve ilgisizlik yaşarlar.

Tedavi edilmediği durumlarda kronikleşerek çok ciddi sorunlara sebep olabilen bu rahatsızlık, tıbbi yöntemlerle başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.

Depresyonun birçok fiziksel belirtisi vardır. Fakat depresyonun asıl belirtileri, hastaların duygu durumundaki değişiklikler ile ilişkilidir. Sürekli umutsuzluk, kendini değersiz hissetme, sosyal aktivitelere karşı ilgisizlik, açlık ve uykusuzluk gibi, hastanın çevresindeki kişiler tarafından fark edilebilen belirtiler oldukça yaygındır.

Peki depresyon kulak çınlaması yapar mı? Psikolojik kulak çınlaması gibi sadece hasta tarafından fark edilebilecek olumsuz durumlar, depresyon belirtileri gösteren kişilerde gözlenebilir.

Depresyon sebebiyle ortaya çıkan kulak çınlaması, genellikle depresyonun tedavi edilmesi ile birlikte iyileşir.

Psikolojik Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

Yukarıda da belirtildiği üzere, psikolojik rahatsızlıklardan kaynaklanan kulak çınlamasının tedavi edilmesi için öncelikle çınlamaya sebep olan rahatsızlığın tespit edilmesi gerekir. Kulak çınlaması, bir başka rahatsızlığın belirtisi olarak ortaya çıktığı durumlarda, rahatsızlık ortadan kalksa da kalıcı hale gelebilir.

Birçok vakada, psikolojik sorunların neden çınlamaya yol açtığı tespit edilemez.

Psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde birçok farklı yöntem kullanılır. Bu tür rahatsızlıkların oldukça dikkatli bir şekilde tedavi edilmesi gerektiği için, bir uzman tarafından tavsiye edilmeyen tedavi yöntemlerine başvurmak oldukça yanlıştır.

Uzmanlar, psikolojik sorunlar yaşayan kişinin, tıbbi tedavi yöntemleriyle mi yoksa psikoterapi gibi yöntemlerle mi iyileştirebileceğini belirlemek için kişilerde detaylı incelemeler yaparlar.

Genellikle ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyen faktörlerin ortadan kaldırılmasıyla, psikolojik kulak çınlaması sorununun da iyileşmesi beklenir.

Psikolojik sorunlar yaşayan kişiler, bazen çevreden gelecek tepkilerden çekindikleri için, bu durumun üstünü örtmeye çalışırlar. İnsan psikolojisi oldukça hassas bir yapıya sahiptir ve olası sorunlara zamanında müdahale edilmezse, çok ciddi sağlık sorunları oluşabilir.

Kulağı çınlayan bir kişi

Günümüzde, gerek psikoloji gerek psikiyatri alanında uzmanlaşmış kişiler, birçok psikolojik sorunu çözüme ulaştıran yöntemler üzerinde çalışmaktadır. Herhangi bir psikolojik rahatsızlık belirtisi gösteren kişilerin, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmaları oldukça önemlidir.

Strese Bağlı Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

İnsan vücudunda fiziksel veya psikolojik gerginliğe sebep olan değişiklikler, stres sebebiyle ortaya çıkabilir. Günümüzde yoğun iş temposu, şehir yaşamı ve toplumsal kaygılar gibi sebepler, hepimizin hayatındaki stres seviyesini oldukça artırmaktadır.

Stresin ortaya çıkarabildiği fiziksel değişikliklerden biri de kulak çınlamasıdır.

Strese bağlı kulak çınlamasını geçirmenin en basit yolu, strese neden olan faktörleri ortadan kaldırmaktır. Fakat strese bağlı olarak gelişen kulak çınlaması da, diğer durumlarda olduğu gibi kalıcı hale gelebilir.

Stres seviyesini azaltmak ve kontrol altında tutmak için uygulanabilecek birçok basit yöntem vardır. Bunlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:

Düzenli egzersiz

Düzenli egzersiz yapmak, kişilere stres seviyesini azaltmak da dahil olmak üzere birçok psikolojik ve fiziksel fayda sağlar. Düzenli egzersiz yapmanın en önemli şartı, kendinize ulaşamayacağınız hedefler koymamaktır.

Tempolu yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme gibi sportif aktivitelere her gün bir saat ayırmak, gününüzün geri kalanını çok daha keyifli geçirmenizi sağlayabilir.

Dengeli beslenme

Vücudunuza aldığınız besinlerin ruh halinize etkileri tahmin edemeyeceğiniz kadar yüksektir. Dengeli ve düzenli beslenmek ve sebze-meyve tüketimini aksatmamak, stres seviyenizi ve genel sağlık durumunuzu olumlu yönde etkiler.

Hobilere vakit ayırmak

Pek çok insan, gün boyunca çalışmak dışında hiçbir şeye vakit ayıramaz. Bu durum, genel bir stres ve mutsuzluk haline sebep olur. Size iyi hissettiren hobiler edinmek ve her gün yarım saat bile olsa bu hobilerle ilgilenmek yaşamınızdaki stresi azaltmanızı sağlayacaktır.

Kitap okumak, satranç oynamak ya da yapboz yapmak basit ama stres seviyesini düşürmeye yardımcı olabilecek aktivitelerdir.

Psikolojik Kulak Çınlamasından Kurtulmak Mümkün Mü?

Psikolojik kulak çınlamasının nedenleri arasında stres, kaygı bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıklar yer alır.

Psikolojik kulak çınlamasında stres ve kaygı önemli rol oynadığından, bu durumdan rahatsız olan kişiler stres yönetimi ve psikolojik destek sayesinde şikayetlerini belirgin şekilde azaltabilirler.

Psikolojik kulak çınlaması sorunundan dolayı terapi alan bir kişi ve doktor

Stres seviyesini azaltmak, sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemek, terapiye başvurmak ve doktorların gerekli görmesi durumunda ilaç kullanmak, psikolojik kulak çınlaması şikayetlerinin azalmasına yardımcı olabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Psikolojik kaynaklı olduğu düşünülen kulak çınlamaları kimi zaman organik bir işitme veya sinir sistemi rahatsızlığının habercisi olabilir. Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı görüldüğünde beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

  • Ani gelişen işitme kaybı ile birlikte başlayan kulak çınlamasında beklemeden, aynı gün bir KBB uzmanına başvurulmalıdır; erken müdahale işitme sağlığı açısından kritiktir.
  • Çınlama yalnızca tek bir kulakta duyuluyorsa ve giderek şiddetleniyorsa
  • Kulak çınlamasına baş dönmesi, denge kaybı veya sersemlik eşlik ediyorsa
  • Kulakta nabız veya kalp atışıyla senkronize şekilde atan ritmik bir ses fark ediliyorsa
  • Çınlamayla birlikte kulaktan akıntı, şiddetli kulak ağrısı ya da yüzde uyuşma hissi yaşanıyorsa bir hekime başvurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Psikolojik kulak çınlaması nasıl ayırt edilir?

Kapsamlı bir KBB muayenesi, odyolojik işitme testleri ve gerekli görülen görüntüleme tetkiklerinde fiziksel bir neden bulunamadığında çınlamanın psikolojik kökenli olabileceği düşünülür. Yoğun stres, tükenmişlik, uyku bozukluğu ya da anksiyete dönemlerinde sesin şiddetlenmesi de bu durumun önemli bir işaretidir.

Stres kulak çınlamasını doğrudan tetikler mi?

Stres tek başına çınlamanın nedeni olmayabilir; ancak mevcut bir çınlamayı belirgin şekilde şiddetlendirebilir ve sese odaklanmayı artırabilir. Stres, kaygı ve uykusuzluk dönemlerinde çınlamanın daha rahatsız edici hâle gelmesi sık görülür; bu nedenle stres yönetimi tedavinin önemli bir parçasıdır.

Psikolojik kulak çınlaması tamamen geçer mi?

Altta yatan stres, kaygı bozukluğu ya da depresyon başarılı şekilde kontrol altına alındığında çınlama algısı sıklıkla geriler veya tamamen kaybolabilir. Kronikleşen olgularda ise bilişsel davranışçı terapi ve ses zenginleştirme yaklaşımlarıyla beynin bu sese alışması ve çınlamanın rahatsızlık verici olmaktan çıkması hedeflenir.

Bilişsel davranışçı terapi kulak çınlamasında nasıl yardımcı olur?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), bireyin çınlama sesine verdiği olumsuz düşünsel ve duygusal tepkileri yeniden yapılandırır. Terapi sürecinde hastanın sese odaklanma düzeyi azaltılır, çınlamanın yarattığı stres kısır döngüsü kırılarak yaşam kalitesinin artırılması hedeflenir.

Kaynakça

İlgili Makaleler

Whatsapp Hattı
Duymer İşitme Cihazları