Yazar: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
İnceleyen: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme:

Dijital işitme cihazı nedir? ne için kullanılır?

Dijital işitme cihazı, çevredeki sesleri dijital sinyallere dönüştürüp kişinin işitme kaybına göre işleyerek konuşmaları daha anlaşılır kılan elektronik bir cihazdır. Tıbbi veya cerrahi yolla düzeltilemeyen işitme kayıplarında iletişimi kolaylaştırmak ve yaşam kalitesini artırmak için kullanılır.

Son yıllarda teknolojik yeniliklere ulaşmanın çok daha kolay hale gelmesiyle, dijital işitme cihazı kullanan insanların sayısı da fazlasıyla artmıştır. Yaklaşık 200 yıldır insanlığın gündeminde olan işitme cihazları, ilk başlarda pahalı ve ulaşılması zor ürünler iken, artık herkes tarafından kolayca ulaşılabilen ve hastaların birçok seçenek arasından kendisine en uygun olan cihazı seçebildiği ürünler haline gelmiştir.

Günümüzde üretilen ve işitme kaybı yaşayan hastalar tarafından kullanılan işitme cihazlarının neredeyse tamamı dijitaldir. Bu cihazlar geçmişte kullanılan analog işitme cihazlarından çok daha gelişmiş ve başarılı ürünlerdir. Bu yazıda kişilere her geçen gün daha iyi bir işitme kalitesi sunan dijital işitme cihazları hakkında bilinmesi gerekenler, detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Dijital İşitme Cihazı Nedir?

Dijital işitme cihazları, kulağa ulaşan ses dalgalarını dijital sinyallere dönüştürerek işitme sorunlarının etkilerini azaltmayı amaçlayan cihazlardır. Bu doğrultuda en iyi işitme cihazı, medikal olarak tedavi edilmesi mümkün olmayan işitme sorunlarında, hastaların yaşam kalitesini artırabilmek için uzmanlar tarafından hastalara tavsiye edilir. Böylece hastalar, işitme cihazı ya da işitme kulaklığı adı verilen cihazları kullanarak sosyal yaşama aktif biçimde dahil olabilirler.

Buradan hareketle kulak, işitme cihazı kullanımı ile daha rahat bir şekilde işitebilir hale gelir. İşitme cihazı ya da duyma aleti, mikroçipler sayesinde çevre ve konuşma seslerini analiz edebilir. Kulak duyma cihazı ya da işitme cihazı, bu analizler sonucunda ortam şartlarına göre kendini programlayabilir ve birden çok program ayarını hafızasında saklayabilir. Bu cihazlar, rahatsız edici arka plan sesleri, rüzgar ve ıslık gibi seslerle mücadele etme konusunda öncülleri olan analog işitme cihazlarından çok daha başarılıdırlar.

Son kullanıcı için üretilmiş ilk dijital işitme cihazı, 1996 yılında piyasaya sürülmüştür. Senso adındaki bu cihazın büyük başarısı ile birlikte, dijital işitme cihazları çok hızlı bir şekilde gelişmeye başlamıştır. Günümüzde ise Starkey’in yapay zeka teknolojisi destekli olarak piyasaya sunduğu kulak cihazı ya da işitme cihazı, işitme cihazı teknolojisini bambaşka bir seviyeye taşımıştır.

Dijital İşitme Cihazı Bölümleri Nelerdir?

İşitme cihazının türüne ve sahip olduğu özelliklere göre, kulak duyma cihazı ya da işitme cihazının bölümleri de değişkenlik gösterir. Fakat bir dijital işitme cihazında mutlaka bulunması gereken bazı temel bölümler vardır. Bu bölümler cihazın çalışma sistemini oluştururlar ve ses dalgalarını dijital sinyallere dönüştürerek, işitme kaybının konuşma ve anlama üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirirler.

Mikrofon

Her işitme cihazında en az bir adet mikrofon bulunur. Bu mikrofonun cihaz üzerinde bulunduğu konum ve mikrofonun tipi, işitme cihazı modelleri doğrultusunda farklılaşabilir. Mikrofonun görevi, çevredeki sesleri ve konuşma seslerini alıp amplifikatöre iletmektir. Bazı mikrofonlar ileri teknolojik özelliklere sahiptir ve sesleri ayırt edip, konuşma seslerini daha anlaşılır bir hale getirebilirler. İşitme cihazının bir parçası olan mikrofonun temiz ve kuru tutulması oldukça önemlidir.

Dijital İşlemci

Duyma sorunu olanların kullandığı cihaz, mikrofon tarafından toplanan sesleri dijital sinyallere dönüştüren bir bölüm olan ve dijital işlemci olarak adlandırılan bir bölüme sahiptir. Dijital işlemci, tüm dijital işitme cihazı bölümleri arasındaki en önemli parçalardan biridir. Bu bölümde sesler frekanslarına göre işlenir; böylece kullanıcının işitme kaybına ve bulunulan ortama uygun ayarlarla konuşmaların daha anlaşılır duyulması sağlanır. İşitme cihazı teknolojilerinin bugünkü halini almasında işlemci üzerindeki gelişmelerin etkisi oldukça fazladır.

Amplifikatör

Bu bölümde ses sinyalleri güçlendirilir ve kulak kanalı yoluyla beyne iletilmesi için hoparlöre aktarılır. Amplifikatörler üreticiler tarafından cihazın çok farklı kısımlarına yerleştirilebilirler. Daha küçük amplifikatörlerin üretimi mümkün oldukça, ilgili bölümün kulak kanalı bölgesinde yer aldığı cihazlar da yaygınlaşmıştır.

Güç Kaynağı

Tüm işitme cihazlarında bulunan bir başka önemli işitme cihazı bölümü de güç kaynağıdır. İşitme cihazlarında kullanılan iki tip güç kaynağı bulunur. Bazı işitme cihazları şarj edilebilirken, diğerleri tek kullanımlık piller ile cihazlara güç sağlarlar. Bu bölümün konumu da işitme cihazının türüne göre değişiklik gösterebilir.

Dijital İşitme Cihazı Kullanımı Nasıl Olur?

İşitme cihazı kullananlar, işitme cihazlarının kullanımı hakkında detaylı bilgi sahibi olmak durumundadırlar. Bir uzman tarafından gerekli muayene ve işitme tarama testleri uygulandıktan sonra, kişiler için dijital işitme cihazı kullanımı gerekli görülmüşse, öncelikle kullanılacak cihazın hangi özelliklere sahip olması gerektiği belirlenir. Bu belirleme sırasında hastanın kulak yapısı, işitme kaybının türü ve seviyesi en önemli unsurlardır.

İşitme cihazı tutan bir kadın

Bu noktada işitme cihazı nasıl takılır sorusu akıllara gelir. Cihazın hastanın kulağına tam olarak uyum sağlaması için gerekli ayarlamalar uzmanlar tarafından yapılır ve kulak kalıbı kişilere özel olacak şekilde hazırlanır. Cihazın kulağa ilk kez yerleştirilmesi işlemi de bir uzman tarafından yerine getirilmeli ve hastaya bu işlemi nasıl gerçekleştireceği yönünde detaylı bilgiler verilmelidir.

Cihazın kulakla uyumu sağlandıktan sonra, eğer cihaz bir dijital programlanabilir işitme cihazı ise, yine bir uzman tarafından hastanın işitme sorununa uygun olarak cihazın programları ayarlanır. Bu aşamada hastadan geri bildirimler alınır ve cihaz üzerinde çeşitli ayarlamalar yapılarak işitme konforunun en üst düzeye çıkarılması amaçlanır.

Bu aşamadan itibaren, cihazı kullanacak kişiler pil değişimi, şarj etme yöntemi ve temizlik-bakım süreçleri ile ilgili tüm bilgileri uzmanlardan öğrenir ve işitme cihazlarını kullanmaya başlayabilirler. Yeni nesil işitme cihazlarının kullanımı oldukça kolaydır. Doğru programlanmış ve hastanın kulağına uygun bir cihazı kullanmak için genelde tek yapılması gereken tek şey, işitme cihazının pillerini değiştirmek ya da cihazı şarj etmektir. Bunun yanı sıra cihazı temiz tutmak, ses kalitesini ve kullanım ömrünü olumlu yönde etkileyecektir.

Unutulmamalıdır ki, yeni bir işitme cihazına alışmak zaman alabilir. Birkaç hafta sonunda kişilerde görülen işitme sorunları devam ediyorsa, gerekli ayarlamaların tekrar yapılabilmesi için bir uzmana danışmak gerekebilir.

Ne Zaman Bir Uzmana Danışmalı?

Dijital işitme cihazı kullanım sürecinde ya da işitme sağlığınızla ilgili değişiklik fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir uzmana danışmanız gerekir.

  • Cihaz kulağınızdayken belirgin ıslık sesi (feedback), cızırtı veya sürekli uğultu meydana geliyorsa
  • Kulak kalıbı veya kubbe kulak kanalında ağrı, yara ya da tahriş oluşturuyorsa
  • Cihaz düzenli takılmasına rağmen konuşmaları anlamakta ve ayırt etmekte belirgin güçlük çekiliyorsa
  • Kulakta akıntı, kaşıntı, ani başlayan dolgunluk hissi veya ağrı ortaya çıkmışsa
  • İşitmede ani bir düşüş hissediliyorsa beklemeden aynı gün KBB uzmanına başvurulmalıdır.

Dijital İşitme Cihazı Markaları

Dijital işitme cihazlarının kullanımı arttıkça, bu alana yatırım yapan ve işitme cihazı üretimine başlayan firmalar da artış göstermiştir. Günümüzde her ihtiyaca ve bütçeye uygun birçok ürün kullanıcılara sunulmaktadır. Güvenilirliği ispatlanmış ve tüm dünyada geniş bir satış ağına sahip bazı dijital işitme cihazı markaları ise aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Starkey İşitme Cihazları

Starkey işitme cihazları

1967’den bu yana işitme teknolojileri alanında hizmet veren Starkey, Livio AI modeliyle işitme cihazlarına yapay zekâ ve sensör teknolojisini taşımış; bu teknolojiyi güncel Genesis AI ve Omega AI serileriyle geliştirmeye devam etmektedir. Piyasada en çok tercih edilen işitme cihazı ürünlerinden bazıları Starkey tarafından üretilmektedir. Starkey işitme cihazları, Türkiye’de ve dünyada en çok kullanılan işitme cihazı markalarındandır.

Interton İşitme Cihazları

İnterton işitme cihazları

1962 yılında Almanya’da kurulan Interton, ses teknolojileri alanında birçok farklı ürün üreten bir grubun parçasıdır. Bu sayede çok güçlü bir AR-GE altyapısına sahip olan şirket, kullanıcılarına yüksek kaliteli ve uzun kullanım ömrüne sahip işitme cihazları sunmaktadır. Interton işitme cihazı, kullanıcılara sunduğu yüksek ses kalitesi ve dayanıklı işitme cihazları ile işitme sorunları yaşayan birçok kullanıcı tarafından tercih edilmektedir.

Audifon İşitme Cihazları

Audifon işitme cihazları

KIND Group’a ait Audifon markası, Alman mühendisliğiyle geliştirilen işitme cihazları üreten bir markadır. Audifon işitme cihazı üretimi yapan firma, bağlı olduğu şirketler grubuyla birlikte, ses teknolojileri alanında çok güçlü bir teknolojik altyapıya sahiptir.

Danavox İşitme Cihazları

Danavox işitme cihazları

Birinci sınıf cihazlar üreten Danimarka kökenli bir marka da Danavox’tur. Firma, yaklaşık 80 yıllık deneyimiyle sağlam ve güvenilir işitme cihazları üretmektedir.

Dijital İşitme Cihazı Türleri

Dijital işitme cihazları, kullanıcıların kulak yapıları ve işitme sorunlarının seviyesine uygun olarak farklı türlerde üretilirler. Bu türlerden başlıcaları şunlardır:

  • Kulak İçi Dijital İşitme Cihazları (ITE, ITC): Kulak içi işitme cihazları, kişiye özel kalıpla üretilerek kulak kepçesinin iç kısmına ve kulak kanalının girişine yerleştirilir. Hafif dereceden ileri dereceye kadar işitme kayıplarında kullanılabilirler; ancak çok ileri derece işitme kayıplarında yetersiz kalabilirler.
  • Kanal İçi Dijital İşitme Cihazları (IIC, CIC): Kanal içi işitme cihazları da kulak içi cihazlar gibi kulak kanalına yerleştirilirler ve dışarıdan görülmeleri neredeyse imkansızdır. Özellikle tam kanal içi işitme cihazları (CIC), kişiye özel olarak tasarlanır ve dışarıdan bakıldığında görünmeyecek şekilde kulak kanalı içine yerleştirilirler.
  • Kulak Arkası Dijital İşitme Cihazları (BTE): Kulak arkası işitme cihazlarında cihaz gövdesi kulağın arkasında durur ve ses bir tüp ya da ince bir kablo aracılığıyla kulak kanalına iletilir. Güçlü yapıları sayesinde ileri ve çok ileri derece işitme kayıplarında da kullanılabilirler; bebek ve çocuklarda da genellikle bu tip cihazlar tercih edilir.

Bu üç türün yanı sıra hoparlörü kulak kanalına yerleştirilen kulak arkası (RIC/RIE) cihazlar, açık uygulamalı mini kulak arkası (open-fit) cihazlar ve kemik yolu işitme cihazları gibi farklı ihtiyaçlara yönelik türler de bulunmaktadır. RIC tipi cihazlar, günümüzde en sık tercih edilen modeller arasındadır.

Dijital İşitme Cihazı Fiyatları

Teknolojik imkanların gelişmesi ve işitme cihazı üreticilerinin sayılarının artmasıyla birlikte, her bütçeye uygun dijital işitme cihazları kullanıcılara sunulmaktadır. Kullanıcıların aradığı fiyat aralığındaki ürünlerin belirlenmesi için öncelikle kişilerin ihtiyaç duyduğu cihazın özelliklerinin bilmeleri gerekir. Örneğin kulak arkası dijital programlanabilir işitme cihazı fiyatları ve kulak içi dijital işitme cihazı fiyatları arasında farklılıklar görülebilir.

Bir uzman tarafından işitme cihazı kullanması gerektiği belirlenen kullanıcılar, Duymer İşitme Cihazları bünyesinde bulunan uzmanlarla iletişime geçip, ihtiyaçlarına ve bütçelerine uygun olan işitme cihazı seçenekleri hakkında bilgi alabilirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Dijital işitme cihazı ile analog işitme cihazı arasındaki fark nedir?

Analog cihazlar ortamdaki tüm sesleri aynı oranda yükseltirken, dijital işitme cihazları sesleri frekanslarına göre dijital kodlara dönüştürür. Dijital mikroişlemciler sayesinde gürültüyü baskılar, konuşma seslerini ön plana çıkarır ve kişisel odyogramınıza göre frekans bazlı hassas ayar imkânı sunar.

Dijital işitme cihazı işitme kaybını tamamen iyileştirir mi?

Dijital işitme cihazı işitme kaybını tıbben iyileştirmez ya da kulağı eski haline getirmez. Temel işlevi, hasarlı frekanslardaki sesleri yükseltip beynin sesleri algılama ve konuşmaları anlama yeteneğini destekleyerek kişinin günlük iletişimini ve yaşam kalitesini korumaktır.

Dijital işitme cihazına alışma süresi ne kadardır?

Yeni bir dijital cihaza alışma süreci kişiden kişiye değişir; ilk uyum genellikle birkaç hafta içinde sağlanır, beynin seslere tam uyum sağlaması ise birkaç ayı bulabilir. Bu süreçte beynin daha önce duyamadığı sesleri yeniden işlemeyi öğrenmesi gerekir. Cihazın her gün düzenli takılması ve gerekirse uzman odyolog eşliğinde ince ayarların yapılması süreci kolaylaştırır.

Kaynakça

İlgili Makaleler

Whatsapp Hattı
Duymer İşitme Cihazları