Kolesteatom Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Yazar: Opr. Dr. Baha Sezgin, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Opr. Dr. Murat Uygur, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Kolesteatom, kulak zarı derisinin orta kulak ve mastoid kemiğe doğru ilerleyip birikmesiyle oluşan, tedavi edilmediğinde çevre kemik dokuyu eritebilen kistik bir yapıdır. Temel tedavisi cerrahidir; ameliyatla kist temizlenir, enfeksiyon giderilir ve orta kulak yapıları onarılır.

Bu yazıda kolesteatom nedir, kolesteatom belirtileri nelerdir ve kolesteatom nasıl tedavi edilir gibi birçok soruya açıklayıcı yanıtlar verilecektir. Böylece kişiler, hastalığın belirtilerini taşıyıp taşımadıklarını öğrenebilecek ve tedavi olabilmek adına uzmanlara başvurabileceklerdir. Bu noktada her türlü kulak hastalığının daha ciddi sorunlara yol açabileceği ve bu sebeple kişilerin hayatlarının olumsuz yönde etkilenebileceğinin altının çizilmesi oldukça önemlidir. Dolayısıyla bu tür ve diğer kulak hastalığı belirtilerine sahip olan kişilerin acilen uzman doktorlara başvurmaları ve tedavi olmaları tavsiye edilir.

Kolesteatom Nedir?

Genellikle orta kulak iltihabı (otitis media) rahatsızlığının tekrar etmesi zemininde gelişebilen, kulak zarını ve dış kulak yolunu kaplayan deri dokusunun orta kulağa doğru ilerleyip birikmesiyle oluşan rahatsızlığa "kolesteatom" denir. Hastalık, kulak zarını ve kulak kanalını kaplayan deri tabakanın orta kulağa ilerlemesi ve orada birikmesi olarak da özetlenebilir. Bu deri tabaka, orta kulak iltihapları gibi rahatsızlıkların tekrar etmelerinin bir sonucu olarak orta kulak boşluğu içinde kıvrılır ve bükülür. Zaman içerisinde deri tabaka büyümeye ve bulunduğu bölgenin çevresinde yer alan diğer doku, organ ve kemikleri rahatsız etmeye başlar. Deri tabaka büyüyerek keseye benzer bir yapının ortaya çıkmasına neden olur. Orta kulak boşluğunda ortaya çıkan ve kolesteatom olarak adlandırılan bu hastalık, tedavi edilmemesi durumunda kişilerde daha kötü rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.

Kolesteatom, orta kulak boşluğunda ve / veya mastoid kavitede keratinize skuamöz epitel ve deskuamasyona uğramış keratin debrisinin neoplastik olmayan birikimi olarak tanımlanır.

Kolesteatom Tehlikeli Mi?

Söz konusu hastalık ile ilgili araştırma yapan kişilerin, öncelikle ilgili hastalığın tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu bilmeleri gerekir. Fakat hastalık her ne kadar tedavi edilebilir olsa da, hastalığın belirtilerini gösteren kişilerin acilen muayene olmaları, tedavi işlemlerini geciktirmemeleri gerekir. Aksi halde kişilerde kulak ağrısı, işitme kaybı ve kulak akıntısı gibi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Buradan hareketle kolesteatom tehlikeli mi sorusunun cevabı evet olarak verilebilir. Kolesteatom hastalığı aynı zamanda hızlı bir şekilde belirti vermeyen bir hastalıktır. Söz konusu hastalık, kişilerde uzun süre belirti vermeden yayılabilir ve kişilere fark ettirmeden çevresindeki kemik yapıları aşındırarak işitme kaybı, kulak akıntısı ve kulak ağrısına neden olabilir. İlgili hastalığının olası diğer tehlikeleri ise baş dönmesi, sersemlik ve yüz sinirlerinde zayıflama olarak sıralanabilir. Kolesteatom ameliyatı yapan doktorlar, hastaların bu türden belirtilere sahip olup olmadıklarını kontrol etmelerinin ardından ilgili tedavi yöntemlerine başvururlar.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Kolesteatom sinsi ilerleyen ve tedavi edilmediğinde çevre dokularda kemik erimesine yol açabilen bir rahatsızlıktır. Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı mevcutsa vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır:

• Kötü kokulu, sürekli tekrarlayan ya da tedaviye dirençli kulak akıntısı
• Giderek artan ya da ani gelişen işitme kaybı
• Kulakta dolgunluk, basınç hissi veya derin kulak ağrısı
• Baş dönmesi, sersemlik hissi veya denge kaybı
• Yüz kaslarında güçsüzlük, sarkma veya mimik hareketlerinde zorlanma (yüz felci şüphesinde aynı gün hekime başvurulmalıdır).

Kolesteatom Nasıl Teşhis Edilir?

Kolesteatom, belirtileri oldukça geç ortaya çıkan bir kulak hastalığıdır. Bu sebeple ilgili hastalık, genellikle rutin bir kulak muayenesi esnasında uzman Kulak Burun Boğaz doktorları tarafından fark edilir. Kişiler, belirli kulak rahatsızlıkları ya da rutin kontroller sebebiyle hastanelere başvururlar. Steril hastane ortamlarında uzman doktorlar, hastaların şikayetleri üzerine kişilerin kulak bölgesini incelerler.

Bu aşamada doktorlar, hastaların kolesteatom rahatsızlığına sahip olup olmadığını fark edebilirler. Hastalığın teşhisi için genelde biyopsi yöntemine başvurulmaz. Fakat doktorlar, hastanın durumuna ve hastalığın seviyesine bağlı olmak koşuluyla bilgisayar destekli kulak tomografisine başvurabilirler. Bilgisayar destekli tomografi, orta kulak bölgesinde kolesteatom kesesinin olup olmadığının kontrol edilmesini sağlar. Böylece doktorlar, hastalar için uygun olan tedavi yöntemlerine karar verebilirler.

Kolesteatom Nasıl Tedavi Edilir?

Kolesteatom adı verilen kulak rahatsızlığı, genelde kolesteatom ameliyatı ile çözüme kavuşturulur. Hastalık genelde ameliyat ile tedavi edilse de, ameliyat sürecine başlanıp başlanmayacağı uzman doktorların kararları doğrultusunda belirlenir. Kolesteatom tedavisi ve müdahalelerindeki amaç, hastanın kulak içinde yer alan keseleri tam anlamıyla ilgili bölgeden çıkarmaktır. Bu yöntem ile orta kulakta bulunan enfeksiyonun ortadan kaldırılması sağlanır.

Kolesteatom ameliyatı sonrası hastalarda görülen işitme kaybı rahatsızlıklarının ortadan kalkması ise, söz konusu ameliyatın diğer amaçları arasında yer alır. Fakat hastalarda bu hastalıktan kaynaklı olarak ortaya çıkan işitme kaybı durumları her zaman kalıcı olarak tedavi edilemeyebilir. Bu ihtimalin gerçekleşmesi durumunda uzman doktorlar, işitme kaybının etkilerini azaltmak için hastalara alternatif cerrahi yöntemlerle müdahale edebilir ya da kişilere işitme cihazı kullanmaları konusunda tavsiyeler verebilirler.

Kolesteatom Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Öncelikle belirtmek gerekir ki kolesteatom cerrahisinde amaç, orta kulak ve mastoid kemik içerisindeki hastalıklı dokuların tamamen temizlenmesidir. Hastaların kulak içlerinin nasıl olduğunu gözlemlemek ve ameliyatı güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmek için mikroskop veya endoskopik kameralı medikal cihazlar ile müdahale yapılır. Ameliyat aşamasında bu cihazlar ile hastaların orta kulak boşluğu ve kulak zarı ayrıntılı olarak incelenir, kolesteatom kesesi tespit edilir. Bu kese, dış kulak derisinin orta kulağa doğru ilerleyip birikmesi sonucu oluşur ve işitme kaybı ile kronik akıntı gibi şikayetlere yol açar.

Kesenin nerede olduğunun tespit edilmesinin ardından uzman doktorlar, keseyi bulunduğu bölgeden uygun şekilde çıkarır ve kulak içerisinde bulunan diğer deri parçalarını temizlerler. Bu noktada doktorlar, kulak zarının ve kemikçiklerin ne derece zarar gördüğünü belirler ve duruma göre kulak zarı ile işitme mekanizmasına da müdahale ederler. Kolesteatom ameliyatı sonrasında enfeksiyon kontrol altına alınırken, hasarın boyutuna bağlı olarak duyma kaybı sorunlarının cerrahiyle veya işitme cihazlarıyla rehabilite edilmesi hedeflenir.

Kolesteatom Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tedavi için ameliyat olan hastaların ameliyat işlemlerinin ardından dikkat etmeleri gereken bazı detaylar vardır. Ameliyat genellikle genel anestezi yönteminin kullanılması ile gerçekleştirildiğinden, hastaların öncelikle birkaç gün hastanede kalabileceklerini bilmeleri gerekir. Hastalık öyküsü, yaş ve kesenin büyüklüğü gibi faktörler, hastaların hastanede geçirdikleri zamanın farklılık göstermesine neden olabilir.^[2] Hastaneden taburcu olan hastaların bazı önlemleri almaları ve uygulamaları, ameliyat işlemlerinin işe yaraması için oldukça önemlidir. Buna göre ameliyat sonrası dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanabilir:

• Öksürük ve ıkınma gibi kulağı zorlayacak eylemlerden kaçınılmalıdır.
• Birkaç ay boyunca ağır fiziksel işler yapılmamalıdır.
• Su sporlarına ne zaman dönülebileceğine ameliyatı yapan hekim karar verir; bu süre genellikle birkaç aydır.
• Ağır kaldırılmamalıdır.
• Kulağa su kaçırılmamalı, duş alırken kulak hekimin önerdiği şekilde korunmalıdır. Bu önlemin ne kadar süreceği hekim tarafından belirlenir.
• Çok yüksek sesli ortamlarda bulunulmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kolesteatom ameliyatsız iyileşir mi?

Hayır, kolesteatomun kesin ve kalıcı tedavisi yalnızca cerrahidir. Damlalar veya antibiyotikler eşlik eden enfeksiyonu ve akıntıyı geçici olarak baskılayabilir; ancak orta kulaktaki deri kesesini ortadan kaldıramaz. Kese cerrahi olarak temizlenmediği sürece çevre kemik dokuları eritmeye devam eder.

Kolesteatom ameliyatından sonra hastalık tekrarlar mı?

Evet, kolesteatom cerrahi sonrası nüks edebilen bir hastalıktır. Mikroskobik hücre kalıntıları veya östaki borusu fonksiyon bozukluğunun sürmesi yeniden kese oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle ameliyat olan hastaların belirli aralıklarla düzenli KBB kontrollerine gitmesi ve gerekirse görüntüleme yaptırması gerekir.

Kolesteatom tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen kolesteatom, orta kulak kemikçiklerini eriterek kalıcı işitme kaybına yol açar. İlerleyen evrelerde iç kulağa yayılarak kalıcı denge bozukluklarına, yüz sinirine baskı yaparak yüz felcine ve kafatası kemiklerini aşarak menenjit ya da beyin absesi gibi riskli komplikasyonlara neden olabilir.

Kaynakça

• NHS. Cholesteatoma (erişim: 2 Ekim 2026)
• NHS. Ear infections (erişim: 2 Ekim 2026)