Mastoidit Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Yazar: Opr. Dr. Baha Sezgin, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Opr. Dr. Murat Uygur, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Mastoidit, kulağın arkasındaki mastoid kemiği hava hücrelerinin enfeksiyonudur; çoğunlukla tedavi edilmemiş orta kulak iltihabından kaynaklanır. Tedavisinde damar içi antibiyotikler kullanılırken, ilerlemiş ya da apse gelişmiş vakalarda cerrahi drenaj ve mastoidektomi uygulanır.

Orta kulak enfeksiyonuna göre daha nadir görüldüğü için, mastoidit hakkında daha az şey bilinir. Ancak, mastoidit kulak ve çevresinde oluşan enfeksiyonlar içinde, tedavi edilmezse en ciddi sağlık sorunlarına yol açabilenlerden biridir.

Mastoidit, kulak arkasında bulunan kemikte oluşan bir kulak enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon, çoğunlukla orta kulak enfeksiyonundan sonra oluşur.

Birçok mastoidit vakası antibiyotik ilaçlar ile tedavi edilebilir. İlerlemiş vakalarda ise cerrahi işleme başvurulabilir.

Mastoidit Nedir?

Mastoidit, kulağın arkasında bulunan mastoid kemiğini etkileyen bir kulak enfeksiyonu türüdür. Mastoid kemiği, orta kulağa bağlı hava hücrelerini içerir. Mastoidit, bu hava hücreleri enfekte olduğunda ve kulağın arkasında iltihaplanma oluştuğunda ortaya çıkar.

Bu hastalık, en yaygın olarak doğru tedavi edilmemiş bir kulak enfeksiyonunun devamında ortaya çıkar. Kafa travması, bazı tümörler ve hastalıklar da mastoidit oluşmasıyla ilişkili olabilir.

Mastoidit, uzmanlar tarafından tedavi edilmesi gereken ve tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilen bir sorundur. Bu sebeple, mastoidit belirtileri taşıdığından şüphelenen kişilerin en kısa zamanda bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına başvurması gerekir.

Mastoidit Nasıl Oluşur?

Yukarıda da belirtildiği gibi, mastoidit vakalarının büyük bir çoğunluğu, orta kulak enfeksiyonlarından sonra ortaya çıkar.

Orta kulak, kulak zarının arkasında bulunur ve sesi iç kulağa iletmeye yardımcı olan küçük kemiklerden oluşur. Orta kulak ve mastoid kemiği birbirine yakın olduğu için, enfeksiyon orta kulağın arkasında bulunan mastoid hava hücrelerine yayılabilir. Bu durum mastoid kemiğinin iltihaplanarak şişmesine ve irin oluşmasına sebep olabilir.

Çocuklarda mastoidit görülme sıklığı yetişkinlere oranla yüksektir. Bunun nedeni, çocukların bağışıklık sistemlerinin hala gelişmekte olması ve orta kulak enfeksiyonlarına karşı daha güçsüz olmalarıdır.

Mastoidit Belirtileri Nelerdir?

Mastoidit belirtileri, enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak çok farklı biçimlerde görülebilir. Çoğu vakada, enfeksiyonun belirtileri orta kulak enfeksiyonu ile benzerlikler taşır. İlerlemiş vakalarda, kulak arkasında şişkinlik ve şiddetli ağrılar görülebilir. Mastoiditin yaygın olarak karşılaşılan belirtileri şu şekildedir:

• Kulak arkasında şiddetli olabilen ağrı ve hassasiyet
• Kulak arkasında şişlik ve kızarıklık
• Ateş
• Baş ağrısı
• Kulaktan akıntı
• İşitme kaybı
• Baş dönmesi
• Yorgunluk veya halsizlik

Yukarıdaki sıralanan belirtiler, mastoidit ile birlikte başta önemli sağlık sorunlarının da belirtisi olabilir. Ayrıca, şiddetli vakalarda mastoidit, menenjit (beyni ve omuriliği çevreleyen zarların enfeksiyonu), beyin apsesi veya sepsis (hayatı tehdit eden bir durum) gibi ciddi komplikasyonlara da neden olabilir. Bu sebeple, yukarıdaki belirtilerden bazılarını yaşayan kişilerin, en kısa zamanda bir sağlık kurumuna başvurması gerekir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Mastoidit, kulak arkasındaki kemik dokudan çevre yapılara hızla yayılabileceği için acil tıbbi değerlendirme gerektiren bir tablodur. Aşağıdaki belirtilerden biri görüldüğünde beklemeden bir KBB uzmanına ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır:

• Kulak arkasında belirgin şişlik, kızarıklık, şiddetli hassasiyet veya kulak kepçesinin öne doğru itilmesi
• Yüksek ateşle birlikte zonklayıcı baş veya kulak ağrısı
• Kötü kokulu kulak akıntısına eşlik eden ani işitme kaybı veya baş dönmesi
• Ense sertliği, boyun hareketlerinde kısıtlılık, uykuya meyil veya bilinç bulanıklığı
• Yüz kaslarında güçsüzlük, sarkma veya mimik hareketlerinde kayıp (yüz felci bulgusu)

Mastoidit Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Uzmanlar, mastoiditin tedavisinde uygulanacak yönteme, enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak karar verir. Mastoidit tedavisinde en çok başvurulan yöntem antibiyotik ilaçlardır. Antibiyotikler enfeksiyonun yayılmasını önleyerek iltihaplanmış kemiği sağlıklı hale getirir.

Şiddetli ağrı yaşayan hastalar için antibiyotik tedavisi sırasında, çeşitli ağrı kesiciler kullanılır. Enfeksiyonun orta kulağa da yayıldığı durumlarda, kulak damlaları da doktorlar tarafından tavsiye edilebilir.

Bazı durumlarda, enfekte sıvıyı mastoid kemikten boşaltmak için ameliyat gerekebilir. Bu işlem genellikle genel anestezi altında yapılır. Ayrıca, şiddetli mastoidit vakalarında mastoidektomi gerekebilir. Mastoidektomi, mastoid kemiğin bir kısmının veya tamamının çıkarılması işlemidir. Bu işlem, genellikle diğer tedavilere cevap vermeyen vakalar veya menenjit ve apse gibi komplikasyonları olan hastalar için uygulanır.

Mastoidit Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Mastoidit, kulağın arkasında bulunan mastoid kemiğini etkileyen bir enfeksiyondur. Bu enfeksiyonun, mutlaka tıbbi yöntemlerle tedavi edilmesi gerekir.

Birçok vakada, antibiyotikler ve yardımcı ilaçlarla mastoidit tedavi edilebilirken, bazı ilerlemiş vakalarda tedavi cerrahi yöntemleri içerebilir.

Kulak ve çevresinde oluşan pek çok enfeksiyonda olduğu gibi, mastoiditin tedavisinde de erken teşhis oldukça önemlidir. Bu sebeple, mastoidit belirtileri yaşadığından şüphelenen kişilerin, en kısa sürede tıbbi yardım almaları gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mastoidit kendi kendine geçer mi?

Hayır, mastoidit kemik dokuyu etkileyen ciddi bir bakteriyel enfeksiyon olduğu için kendi kendine geçmez. Mutlaka hekim kontrolünde damar içi veya ağızdan antibiyotik tedavisi gerektirir. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon beyin zarına veya çevre dokulara yayılarak menenjit gibi hayati tehlike oluşturan komplikasyonlara yol açabilir.

Mastoidit ameliyatı ne zaman gerekir?

İlaç tedavisine 48-72 saat içinde yanıt vermeyen, kemik dokuda apse veya yıkım gelişen vakalarda cerrahi müdahale gerekir. Enfekte sıvıyı boşaltmak için kulak zarına tüp takılabilir (miringotomi) veya enfekte kemik dokusunu temizlemek amacıyla mastoidektomi ameliyatı uygulanır. Komplikasyon riski taşıyan ilerlemiş olgularda cerrahi geciktirilmeden planlanır.

Mastoidit kalıcı işitme kaybına yol açar mı?

Mastoidit erken teşhis edilip doğru tedavi edildiğinde işitme yetisi genellikle tamamen korunur. Ancak iltihabın iç kulağa yayılması (labirentit) veya işitme kemikçiklerine zarar vermesi durumunda kalıcı iletim tipi ya da sensörinöral işitme kaybı gelişebilir. Enfeksiyon geriledikten sonra kapsamlı bir odyolojik değerlendirme yapılması önerilir.

Mastoidit kimlerde daha sık görülür?

Mastoidit en sık 2 yaş altındaki çocuklarda görülür; çünkü bu yaş grubunda östaki borusu anatomik olarak daha kısa ve yataydır, bu da orta kulak enfeksiyonlarının kemik dokuya yayılmasını kolaylaştırır. Ayrıca bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde ve tekrarlayan kronik kulak iltihabı öyküsü bulunan yetişkinlerde de görülme riski artar.

Kaynaklar

• NHS. Mastoiditis (erişim: 2 Ekim 2026)
• NHS. Ear infections (erişim: 2 Ekim 2026)