İşitme Kaybı Dereceleri Nelerdir?

İnceleyen uzman: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
Son güncelleme: 2 Ekim 2026

İşitme kaybı dereceleri; işitme testinde duyulabilen en kısık ses eşiğine göre çok hafif (16-25 dB), hafif (26-40 dB), orta (41-55 dB), orta-ileri (56-70 dB), ileri (71-90 dB) ve çok ileri derece (91 dB ve üzeri) olarak sınıflandırılır.

İşitme kaybı dereceleri, kişilerin duyabildikleri en düşük seviyeli sese göre sınıflandırılır. İşitme kaybı, pek çok farklı sebeple ortaya çıkabilen ve yaşam kalitesine olumsuz etkileri olabilen bir sorundur.

Bazı durumlarda, işitme kaybı kolayca tedavi edilebilir ya da kendiliğinden iyileşebilir. Bazı vakalarda ise, işitme kaybı kalıcı hale gelebilir veya ciddi sağlık sorunlarına işaret ediyor olabilir.

Bu yazıda, işitme kaybı yaşayan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri olan, işitme kaybı dereceleri ve bu derecelerin nasıl belirlendiği hakkında detaylı bilgiler verilmiştir.

Odyometri cihazı ile işitme testi nasıl yapılır sorusu da dahil olmak üzere, işitme kaybı dereceleri ile ilgili merak edilen pek çok soruya cevap verilmiştir.

İşitme kaybının ne kadar ciddi bir sorun olduğu, sadece derecesiyle bağlantılı değildir. Kimi zaman çok ileri derece işitme kaybı vakaları kolayca tedavi edilebilirken, kimi zaman çok hafif derece işitme kaybı, ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.

Bu sebeple, hangi derecede olursa olsun, işitme kaybı yaşadığından şüphelenen kişilerin, en yakın Kulak Burun Boğaz kliniğine başvurmaları gerekir.

İşitme Kaybı Dereceleri Nasıl Belirlenir?

İşitme kaybı dereceleri, odyometri adı verilen bir test yardımıyla belirlenir.

Bu test, uzmanlar tarafından gerekli görülmesi halinde, hastanelerde ve işitme merkezlerinde uygulanır. Odyometri cihazı aracılığıyla, kişinin her iki kulağına farklı seviye ve frekansta sesler gönderilir ve kişilerden bu sesleri her duyduğunda bir tuşa basmaları istenir.

Teste tabi tutulan kişi, ses geçirmeyen bir odada bulunur ve sesler kulaklık ile iletilir.

Test sonucunda, testi gerçekleştiren uzman tarafından odyogram adı verilen bir grafik hazırlanır.

Bu grafik, iki eksenden oluşmaktadır. Dikey eksende bulunan sayılar birbirinden farklı ses seviyelerini temsil eder ve desibel (dB) cinsinden ölçülür. Yatay eksende bulunan sayılar ses frekanslarını ya da ses perdelerini temsil eder ve hertz (Hz) cinsinden ölçülür.

Grafik üzerine çizilen iki çizgi ve bu çizgilerin üzerinde bulunan semboller, kişinin hava yolu ve kemik yolu ile duyma yetilerini temsil eder.

İşitme testleri sayesinde, işitme kaybının türü ve seviyesini belirlemek oldukça kolaylaşmıştır. Birkaç dakika içinde tamamlanan bu testler, uzmanlara, hastalara uygulanması gereken tedaviler hakkında önemli bilgiler sunar.

İşitme Kaybı Dereceleri Nelerdir?

İşitme kaybını derecelendirmenin birden çok yöntemi vardır. Fakat en yaygın olarak kullanılan ve bu yazıda da dikkate aldığımız yöntem, işitme kaybı yaşayan kişilerin duyabildikleri en düşük ses seviyesine göre işitmenin değerlendirilmesidir.

Evde, çeşitli bilgisayar programları kullanılarak yapılan işitme testleri, işitme kaybının türü ve derecesi hakkında tutarlı bilgiler vermez.

Hastanelerde ve işitme merkezlerinde uygulanan testler, çok ileri teknolojik cihazlar kullanılarak ve en ideal şartlar altında gerçekleştirilir. İşitme kaybı dereceleri aşağıda açıklanmıştır.

Normal İşitme Seviyesi

Herhangi bir işitme kaybı bulunmayan yetişkinlerin, 0 dB ile 20 dB (çocuklarda 15 dB) arasındaki en fısıltılı sesleri dahi duyabilmesi beklenir. Bu kişilerin odyogram grafiğinde bulunan eşik çizgileri normal işitme sınırları içinde seyreder.

Çok Hafif Derece İşitme Kaybı

Çok hafif derece işitme kaybı, genellikle yetişkinlerde işitme kaybı eşiği olarak kabul edilen 20 dB’den daha düşük bazı sesleri işitememe durumudur.

Bu derecedeki işitme kaybı, herhangi bir tedavi veya işitme cihazı kullanımı gerektirmez. Nadiren, çocukların gelişimini ve okul hayatını olumsuz etkileyebilen çok hafif derece işitme kaybı durumlarında, işitme cihazı kullanımı tercih edilebilir.

Hafif Derece İşitme Kaybı

Hafif derece işitme kaybına sahip kişiler, 20dB ile 40dB arasındaki sesleri duyabilirler. Bu kişilerin yaprak hışırtısı ve rüzgar sesi gibi çok düşük seviyeli sesleri duymakta güçlük çekmesi beklenir.

Teknik olarak, konuşma sesi hala işitme sınırları içindedir. Fakat gürültülü ortamlarda konuşma seslerini ayırt etmek bu kişiler için zor olabilir. Bu derecedeki kayıplarda kişinin ihtiyacına ve yaşam tarzına göre işitme cihazı kullanımı önerilebilir.

Orta Derece İşitme Kaybı

Orta derece işitme kaybı yaşayan kişiler 40dB ile 70dB arasındaki sesleri duyabilirler.

Bu derecede işitme kaybına sahip kişilerin konuşma seslerini algılamakta ve kelimeleri birbirinden ayırt etmekte sık sık zorlandıkları görülür. Kanal içi ve kulak içi işitme cihazları, orta derece işitme kaybının giderilmesinde etkilidir.

Çift taraflı (bilateral) ya da tek taraflı işitme kaybı yaşayıp orta derece işitme kaybı olan kişiler, kendileri için uygun olan işitme cihazlarını bulabilmek için uzmanlar ile görüşmelidirler.

İleri Derece İşitme Kaybı

İşitilebilen en düşük seviyeli seslerin 70dB ile 90dB arasında olduğu durum, ileri derece işitme kaybı olarak tanımlanır. Bu derecede işitme kaybına sahip olan kişiler, günlük hayattaki çoğu sesi algılayamazlar.

İleri derece işitme kaybı yaşayan kişiler için güçlü kulak arkası işitme cihazları ya da koklear implant adı verilen ve cerrahi işlem ile yerleştirilen bir cihaz gerekli olabilir.

İleri derece işitme kaybı için üretilen işitme cihazları ile diğerlerinin fiyatları arasında fark olabilir. Bu doğrultuda işitme cihazı satın alacak olan kişilerin, işitme cihazı SGK desteği alıp alamayacakları konusunda ilgili kurumlarla görüşmeleri önerilir.

Çok İleri Derece İşitme Kaybı

Çok ileri derece işitme kaybı, 90dB ve üzerindeki sesleri duyabilme ve bu değerin altındaki sesleri duyamama durumudur.

Bu derecede işitme kaybı yaşayan kişiler, ancak çok yüksek sesleri duyabilir fakat onları dahi tanımlamakta güçlük çekebilirler.

Çok ileri derece işitme kaybı vakalarında, genellikle normal işitme cihazları yeterli olmaz. Bu durumdaki kişilerin, koklear implant taktırmaları ya da dudak okuma ve işaret dili gibi konularda eğitim almaları gerekir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

İşitme eşiklerindeki değişimler bazen yavaş ve sinsi ilerlerken bazen de altta yatan akut bir rahatsızlığın ilk işareti olabilir. Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaştığınızda vakit kaybetmeden bir uzmana danışmanız gerekir:

• Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; medikal tedavinin ilk günlerde, ideal olarak ilk 72 saat içinde başlaması işitmenin geri kazanımı açısından önemlidir.
• İşitme kaybına eşlik eden şiddetli baş dönmesi, denge kaybı veya kulakta yoğun akıntı ve zonklayıcı ağrı varsa
• İşitme azlığı tek taraflı ortaya çıktıysa ya da bir kulakta giderek artan dolgunluk ve çınlama hissi oluştuysa
• Konuşmaları takip etmekte zorlanıyor, kelimeleri ayırt edemiyor ve televizyon sesini sürekli yükseltme ihtiyacı duyuyorsanız kapsamlı bir odyolojik değerlendirme yaptırmalısınız.
• İşitme kaybı ile birlikte yüzde uyuşma, konuşma güçlüğü veya vücudun bir tarafında kuvvetsizlik görülüyorsa vakit kaybetmeden acil servise (112) başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

İşitme kaybı derecesi zamanla kendiliğinden ilerler mi?

İşitme kaybının ilerleyip ilerlemeyeceği altta yatan nedene bağlıdır. Yaşa bağlı işitme kayıpları (presbiakuzi) veya sürekli gürültüye maruz kalma durumunda kayıp derecesi zamanla artabilir. Düzenli odyolojik takip ve erken dönemde uygun işitme cihazı kullanımı, işitme merkezinin aktif kalmasına ve anlama becerisinin korunmasına yardımcı olur.

Hafif derece işitme kaybında cihaz kullanmak şart mıdır?

Hafif derece işitme kaybında cihaz kullanımı kişinin günlük iletişim ihtiyaçlarına göre belirlenir. Özellikle kalabalık, yankılı ve gürültülü ortamlarda konuşmaları anlamakta zorlanan, sosyal ve mesleki yaşamı etkilenen bireylerde erken dönemde cihaz kullanımı işitsel yoksunluğu önlemek açısından önerilir.

İşitme kaybı derecesi yüzde olarak nasıl hesaplanır?

İşitme kaybı derecesi odyometrik testte desibel (dB) cinsinden belirlenir; yüzde hesabı ise resmi sağlık kurulu raporlarında özel bir formülle hesaplanır. Saf ses ortalaması (500, 1000, 2000 ve 4000 Hz) her iki kulak için ayrı ayrı formüle dökülerek tüm vücut fonksiyon kaybı oranı bulunur.

Tek kulakta işitme kaybı olması dereceyi nasıl etkiler?

İşitme derecesi her iki kulak için bağımsız olarak ölçülür. Bir kulakta normal işitme varken diğer kulakta ileri derece kayıp bulunabilir. Bu duruma tek taraflı (unilateral) işitme kaybı denir ve sesin yönünü tayin etme ile gürültüde anlama sorunlarına yol açtığı için mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Deafness and hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)
• NHS. Hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)