Yazar: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
Son güncelleme:

Tek kulak işitme kaybı, bir kulakta normal işitme sürerken diğer kulakta kısmi veya tam duyma kaybı yaşanmasıdır. Engel oranı ise her iki kulağın işitme eşikleri odyometri testiyle ölçülerek resmi sağlık kurulu cetveline göre hesaplanır.
Tek kulak işitme kaybı ya da tek taraflı işitme kaybı olarak bilinen hastalık, kişilerin bir tek bir kulaklarında ortaya çıkan işitme sorunudur.
Söz konusu kulaktaki işitme kaybı, kişilerde kısmi ya da tam işitme kayıplarının ortaya çıkmasına sebep olabilir. Kısmi tek kulak işitme kaybı yaşayanların bir kulaklarında, belirli bir oranda işitme kaybı olur.
Fakat tek kulak işitme kaybı tam olan kişiler, bahsi geçen kulaklarındaki işitme duyusunu tamamen kaybederler. Bu kişilerin işitme sorunu yaşadıklarını fark ettikleri an uzman Kulak Burun Boğaz doktorlarına görünmeleri gerekir.
Bu doğrultuda hastalara tek taraflı işitme kaybı tedavisi uygulanabilir.
Bazı durumlarda kulaktaki işitme kaybı ciddi sorunlara yol açmayacak ya da önemli sebeplerden kaynaklanmayacak şekilde ortaya çıkabilir. Kulak tıkanıklığı ya da yabancı maddeler, böylesi bir durumun ortaya çıkmasına sebep olabilir. Fakat tek kulaklarında işitme sorunu yaşayan kişiler, şikayetlerinin sebebini öğrenmek amacıyla uzmanlara başvurmalıdırlar.
Tek Kulakta İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir?
Tek kulakta işitme kaybı belirtileri kişilerde farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu durum, kişinin yaşı, hastalık öyküsü ve diğer sağlık durumları gibi etkenlerin söz konusu işitme kaybında etkili olmasından kaynaklanır.
Bu doğrultuda tek taraflı sağırlık ya da tek kulak işitme kaybı belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Sesin kaynağını bulmakta zorlanma
- Konuşmaları ayırt edememe
- İletişime geçme konusunda sıkıntı çekme
- İlgili kulakta uğultu, çınlama gibi farklı sesler ortaya çıkması
- Söz konusu kulağın az duyması
- Kulakta tam sağırlık
Tek taraflı işitme kaybı, birçok farklı sebebe bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu nedenler arasında ani sağırlık, kulağa fiziksel darbe alma, işitme sinir yapısında baskı ve çeşitli enfeksiyon hastalıkları olarak sıralanabilir.
Söz konusu rahatsızlığa sahip olan kişiler, belirli desibel değerine sahip olan sesleri duymakta zorlanabilirler. Desibel değeri ve işitme kaybı dereceleri arasındaki ilişkiyi gösteren işitme kaybı derece tablosu aşağıdaki gibidir:
.webp)
Tek Kulak İşitme Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?
Tek kulak işitme kaybı ameliyatı, bazı durumlarda tek taraflı işitme kaybı sorunlarının ortadan kaldırılmasını sağlayabilir.
Fakat bu durumun gerçekleşebilmesi için hastaların zamanında muayene olmuş olmaları gerekir. Muayene olmayı geciktiren hastaların kalıcı işitme sorunları ile karşılaşma ihtimali artar. Yapılan muayeneler sonucu hastaların işitme sorununun tedavi için uygun olduğuna karar verilirse, kişilerin sorunları ameliyat ya da farklı tedavi yöntemleri ile giderilebilir.
Tek taraflı işitme kaybı yaşayan kişiler, sosyal ve psikolojik sorunlar yaşayabilirler.
İletişimin temelini oluşturan işitme duyusunda ortaya çıkan sorunlar, kişilerin bu tür olumsuz durumlar yaşamalarına sebep olabilir.
Bu sebeple hastaların bir an önce uzman odyologlara başvurmaları ve doktorlarının yönlendirmelerine harfiyen uymaları zorunludur. İşitme kaybı sorunları, bazı durumlarda kulak işitme cihazı kullanımı ile giderilebilir. İşitme cihazları, hastaların işitme sorunlarını gidererek kişilerin sosyal ve psikolojik yönden rahat etmelerini sağlar.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Tek taraflı işitme azalmaları geçici bir nedenden kaynaklanabileceği gibi acil müdahale gerektiren durumların da habercisi olabilir. Aşağıdaki belirtilerden biri görüldüğünde zaman kaybetmeden uzman bir hekime danışılmalıdır:
- Tek kulakta aniden (saatler veya birkaç gün içinde) işitme kaybı geliştiğinde hiç beklemeden, aynı gün bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır; erken başlanan tedavi işitmenin geri kazanılmasında kritik öneme sahiptir.
- İşitme kaybına eşlik eden şiddetli baş dönmesi, denge kaybı veya sersemlik hissi varlığında
- Kulaktan akıntı, kan gelmesi veya şiddetli kulak ağrısı eşlik ediyorsa
- Yüzde hissizlik, uyuşma, sarkma veya güç kaybı geliştiğinde
- Kafa travması veya kulağa doğrudan fiziksel bir darbe sonrasında işitme azaldığında vakit kaybetmeden hekime gidilmelidir.
Tek Kulak İşitme Kaybı Engel Oranı Nedir?
Tek kulak işitme kaybı olan kişilerin engelli raporu alıp alamayacağı; iki kulağın birlikte değerlendirilen işitme düzeyine ve varsa eşlik eden diğer sağlık sorunlarına bağlıdır.
Engel oranının hesaplanmasında her kulak için 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz frekanslarındaki işitme eşikleri esas alınır; ardından iki kulağın sonuçları birlikte değerlendirilir.
Söz konusu hastalara raporun verilebilmesi için, bireylerin uzman doktorların muayenelerinden geçmeleri gerekir. Doktorlar bu durumda kişilere işitme testi uygularlar. Değerleri normal çıkan kişiler rapor alamazken odyolojik incelemeler sonucunda belirlenmiş orana tekabül eden işitme kayıpları yaşayan hastalar, engelli raporu alabilirler.
Erişkinlerde engel oranı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre yetkili hastanelerin sağlık kurullarında belirlenir; 18 yaşından küçükler için değerlendirme ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) mevzuatına göre yapılır.
İki kulak birlikte değerlendirildiği için, diğer kulak normal duyuyorsa bir kulaktaki tam işitme kaybı tek başına çoğu zaman engelli raporu için gereken %40 sınırına ulaşmaz.
Kesin engel oranını yalnızca yetkili sağlık kurulu belirler; işitme kaybına eşlik eden başka sağlık sorunları da toplam orana etki edebilir. Rapor süreci için odyometri sonuçlarınızla birlikte bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek kulağın tamamen duymaması engelli raporu almak için yeterli midir?
Tek kulağın tamamen duymaması tek başına yüzde kırk engelli raporu almaya genellikle yetmez. Sağlık kurulunda iki kulağın işitme eşikleri birlikte değerlendirilir. Kesin oranı yalnızca yetkili sağlık kurulu belirler.
Tek taraflı işitme kaybında işitme cihazı işe yarar mı?
Tek taraflı işitme kayıplarında uygun işitme cihazı çoğu kişiye belirgin fayda sağlar. Kaybın derecesine göre doğrudan o kulağa uygulanan dijital işitme cihazları veya duymayan kulaktaki sesleri sağlam kulağa kablosuz ileten CROS ve BiCROS sistemleri kullanılabilir; bu sistemler kötü duyan taraftan gelen seslerin fark edilmesine ve gürültülü ortamlarda konuşmanın takibine yardımcı olabilir.
Tek kulakta aniden gelişen işitme kaybı kendiliğinden geçer mi?
Ani gelişen tek kulak işitme kaybı kendiliğinden geçmesi beklenmemesi gereken acil bir durumdur. Erken dönemde, özellikle ilk yetmiş iki saat içinde başlanan tıbbi tedaviler işitmenin geri dönme şansını önemli ölçüde artırır. Gecikildiğinde ise kayıp kalıcı hale gelebilir.
Tek kulak işitme kaybı günlük yaşamı nasıl etkiler?
Tek taraflı işitme kaybı yaşayan bireyler en çok sesin nereden geldiğini ayırt etmekte ve kalabalık ortamlarda konuşmaları takip etmekte güçlük çeker. Baş gölgesi etkisi nedeniyle zayıf kulağın olduğu yönden gelen sesler boğuk duyulur; bu durum yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve sosyal iletişimde zorlanmaya yol açabilir.
Kaynakça
- “Sudden Hearing Loss in One Ear? Symptoms, Causes, and More.” Medical News Today, MediLexicon International, https://www.medicalnewstoday.com/articles/sudden-hearing-loss-in-one-ear.
- “Unilateral Hearing Loss (Single-Sided Deafness): Symptoms & Management.” Cleveland Clinic, https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21625-unilateral-hearing-loss-single-sided-deafness.
- Victory, Joy. “Single-Sided Deafness - How It Affects How You Hear.” Healthy Hearing, 17 Jan. 2022, https://www.healthyhearing.com/report/52008-Living-in-the-head-shadow-of-single-sided-deafness.
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Deafness and hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)
- NHS. Hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)


