Davranışsal Gözlem Odyometrisi Nedir?

Yazar: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
İnceleyen: Doç. Dr. Çağlar Çallı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Davranışsal gözlem odyometrisi (BOA), genellikle 0-6 aylık bebeklerin sesli uyaranlara karşı sergilediği istemsiz davranış ve refleks tepkilerinin incelendiği bir işitme değerlendirme yöntemidir. Uzman odyologlar tarafından bebeğin işitsel farkındalığını ölçmek amacıyla uygulanır.

Bir bebeğin işitmesinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri davranışsal gözlem odyometrisidir. Söz konusu yöntem, bir sağlık kuruluşunda odyologlar ya da odyometristler tarafından uygulanır.

Davranışsal odyometri, diğer odyometri testlerinden farklı olarak bebeklerde belirli seslere cevap olarak davranışlarını izlemek için uygulanan bir tarama testidir.

Bu değerlendirme, bebeğin işitsel farkındalığını ve ani ses uyaranlarına karşı geliştirdiği doğal refleks yanıtlarını analiz etmeyi amaçlar.

0-6 aylık bebeklerin gelişiminde eksiklik olmaması adına uygulanan bu işitme testinde bebeğin verdiği yanıtlar sessizlik, göz genişlemesi, irkilme gibi hareketlerle ölçülür.

Ses alanında iletilen kalibre edilmiş akustik uyaranlar verilerek bebeğin tepkileri uzmanlar tarafından dikkatle izlenir. Bu süreçte serbest alan odyometrisi prensiplerinden yararlanılarak sesin şiddeti ve frekansı ayarlanır; bebeğin göz kırpma, irkilme ya da emme ritmindeki değişiklikler gibi istemsiz tepkileri değerlendirilerek işitme fonksiyonu hakkında klinik bir izlenim elde edilir.

Davranışsal Gözlem Odyometrisi Sırasında Bebeğin Verdiği Tepkiler Nelerdir?

Test, bebek sakin ve uyanık durumdayken sessiz bir odada gerçekleştirilir. Farklı frekans ve şiddetteki sesler karşısında bebeğin sergilediği doğal davranışsal değişiklikler uzman odyolog tarafından gözlemlenir.

• Göz kırpma veya gözlerini aniden açma
• Emzik ya da anne memesini emerken ritmin aniden durması veya hızlanması
• Ani sesler karşısında tüm vücutta irkilme (Moro refleksi benzeri tepkiler)
• Solunum ritminde belirgin yavaşlama ya da hızlanma
• Sesin geldiği yöne doğru başı hafifçe çevirme veya hareketlenme eğilimi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Bebeklerde işitme gelişimi dil ve bilişsel becerilerin temeli olduğu için gecikmeden takip edilmelidir. Aşağıdaki durumlardan biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır:

• Yenidoğan işitme tarama testlerinden (OAE veya ABR) geçilemediyse
• Ani ve yüksek şiddetteki seslere karşı irkilme, sıçrama veya uyanma tepkisi verilmiyorsa
• 3-4 aylık olmasına rağmen tanıdık seslere ve anne sesine karşı sakinleşme ya da yönelme görülmüyorsa
• Kulaktan akıntı gelmesi veya tekrarlayan orta kulak enfeksiyonu şüphesi varsa
• Kulak kepçesinde veya kulak yolunda yapısal bir farklılık gözlemleniyorsa

Sıkça Sorulan Sorular

Davranışsal gözlem odyometrisi hangi yaş grubundaki bebeklere uygulanır?

Davranışsal gözlem odyometrisi genellikle gelişimsel olarak 0-6 aylık bebeklere uygulanır. Bu dönemdeki bebekler istemli yanıt veremedikleri için istemsiz refleks hareketleri incelenir. 6 aydan büyük bebeklerde ise baş çevirme refleksine dayanan görsel pekiştireçli odyometri tercih edilir.

Davranışsal gözlem odyometrisi tek başına kesin tanı koydurur mu?

Hayır, davranışsal gözlem odyometrisi tek başına kesin işitme eşiğini belirlemez ve tanı koydurmaz. Bebeğin açlık, yorgunluk ve dikkat durumu sonuçları etkileyebilir. Bu nedenle test, ABR (BERA) ve otoakustik emisyon (OAE) gibi objektif elektrofizyolojik testlerle birlikte değerlendirilir.

Bebek test sırasında uyuyor olabilir mi?

Test genellikle bebek sakin ve uyanıkken yapılır; çünkü göz hareketleri, irkilme veya emme ritmindeki değişimler bu durumda daha iyi izlenir. Yenidoğanlarda hafif uykudan seslerle uyanma da bir tepki olarak değerlendirilebilir. Uyku sırasında işitmeyi daha güvenilir biçimde ölçmek için ise ABR (BERA) gibi objektif testler kullanılır.

Kaynaklar

• NHS. Hearing tests (erişim: 2 Ekim 2026)
• MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Audiometry (erişim: 2 Ekim 2026)