Konuşma Odyometrisi Nedir?

Yazar: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
İnceleyen: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Konuşma odyometrisi, bireyin insan sesini duyma eşiğini ve işittiği kelimeleri anlama ile ayırt etme yeteneğini ölçen standart bir işitme testidir. Saf ses testlerine ek olarak günlük yaşamdaki iletişim başarısını doğrudan yansıtır.

İşitme, beş temel duyumuzdan biridir ve dış dünyayı anlamamıza yardımcı olur. Dış çevredeki sesleri işitme duyumuz aracılığıyla algılar ve buna göre tepki veririz. Dünyaya geldiğimiz andan itibaren duyduğumuz seslere göre tepki geliştiririz. Örneğin bir bebek gülme sesine olumlu tepki verirken, çığlık gibi seslere ise korkarak veya ağlayarak tepki verebilir. Dolayısıyla işitme; sosyal hayatımıza, iletişim becerilerimize ve zihinsel gelişimimize doğrudan yön verir.

İşitme duyusunda yaşanan rahatsızlıklar genetik faktörlere, doğumsal etkenlere, akustik travmalara ya da geçirilen hastalıklara bağlı olarak gelişebilir. Sonradan geçirilen orta kulak iltihabı ve menenjit gibi kimi hastalıklar da işitme duyusuna kalıcı zarar verebilir.

İşitme Kaybı Nasıl Anlaşılır?

Kişi eğer işitme kaybı yaşadığını düşünüyorsa, Kulak Burun Boğaz doktoruna başvurarak muayene olmalıdır. Muayene sonrasında eğer gerekliyse doktor tarafından işitme testine yönlendirilir. Odyometri, yani işitme testi sonrasında uzmanlar tarafından okunan odyogram sayesinde kişinin işitme kaybı ölçülür ve bu doğrultuda tedaviye yönlendirilir.

Kimi durumlarda başvuran hastanın durumuna göre daha kolay teşhis konabilmesi adına ek olarak tomografi, stapes refleksi ve timpanometri gibi testler de istenebilmektedir.

Konuşma Odyometrisi Nedir?

Konuşmayı ayırt etme skoru ya da konuşma odyometrisi, işitme testi uygulamalarının ayrılmaz bir parçasıdır. Kişinin uzmanlarca belirlenen kelimeleri ne kadar işitebildiğini ve işittiği kelimeleri ne düzeyde doğru anlayıp ayırt edebildiğini saptamak amacıyla uygulanır. Bu değerlendirmede konuşmayı alma eşiği (SRT) ve konuşmayı ayırt etme skoru (SDS) gibi temel parametreler hesaplanır.

Test içerisinde kişiye daha önceden belirlenmiş olan standartlaşmış kelimeler ve cümleler dinletilir daha sonrasında tekrar etmesi istenir. Belirlenen kelime ve cümleler farklı yoğunluklardadır. Testin sonunda kişinin verdiği doğru cevaplar kayıt edilir.

Kişinin sesleri duymasının yanı sıra bu sesleri ve kelimeleri ne kadar net ayırt edebildiği günlük iletişim için kritik öneme sahiptir. Konuşmayı ayırt etme testinde bu başarı yüzdesel bir skor olarak belirlenir. Örneğin test sonucunun %100 çıkması, seslerin tamamının doğru anlaşıldığını gösterirken düşük oranlar işitme kaybının iletişim üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyar. Odyoloji uzmanı bu orana göre uygun işitme cihazı veya rehabilitasyon planlamasını şekillendirir.

Kapsamlı bir işitme değerlendirmesinde konuşma odyometrisi tek başına uygulanmaz; saf ses testleri ve objektif ölçümlerle bir arada yorumlanır.

İşitme Testinde Nelere Bakılır?

İşitme kayıpları yaşanan işitme kaybına ve çeşitlerine göre derecelendirilmiştir. Bu nedenle işitme testine girdiğinizde yaşanan durumun ne olduğunun ortaya çıkması için birkaç teste birden girersiniz.

Saf Ses Odyometrisi

Saf ses odyometrisinde her iki kulağında minimum duyma seviyesine bakılmaktadır. Saf ses odyometrisinde kişiye farklı frekanslarda sesler dinletilir ve ses duyulduğu anda butona basması beklenir.

Konuşma Odyometrisi

Konuşma odyometrisinde kişinin konuşulanları anlama eşiği ölçülmektedir. Teste giren kişiye önceden uzmanlar tarafından belirlenen kelimeler söylenir ve bu kelimelerin tekrar edilmesi beklenir. Verilen cevapların doğruluk oranına göre değerlendirmesi yapılır.

Timpanometri ve Timpanogram

Orta kulak basıncını ölçmeye yarayan timpanometri (timpanogram) sayesinde orta kulaktaki ve kulak zarındaki hareketlilik hakkında değerlendirme yapılır. Aynı zamandaki kulaktaki sıvı birikimi ile ilgili bilgilendirme yapılır.

Akustik Refleks Ölçümü

Akustik refleks ölçümü, işitme kaybının kaynağının (orta kulak, iç kulak veya işitme siniri) değerlendirilmesine yardımcı olan testlerden biridir. Kulağa belirli şiddette ses verilir ve orta kulaktaki stapedius kasının verdiği refleks yanıt ölçülür.

Beyin Sapı Odyometrisi

İç kulak ile beyin sapı arasındaki seslerin iletimini anlamamıza yardımcı olan beyin sapı odyometrisi, kişi uyurken ya da gözleri kapalı ve hareketsiz biçimde dinlenirken uygulanır.

Yeni Doğan İşitme Testi

Yeni doğmuş bebeklerde işitme kaybı olup olmadığını anlamak için uygulanır. Test birkaç dakika içinde uygulanır ve bebek bu durumdan rahatsızlık hissetmez.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

İşitme duyusundaki değişiklikler bazen yavaş ilerlerken bazen de acil müdahale gerektiren ciddi bir rahatsızlığın işareti olabilir. Aşağıdaki belirtilerden birini ya da birkaçını fark ederseniz vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurmanız gerekir:

• Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; tıbbi tedavinin ilk günlerde, ideal olarak ilk 72 saat içinde başlaması önemlidir.
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşulanları duymanıza rağmen kelimeleri ayırt etmekte zorlanıyorsanız
• İşitme kaybına şiddetli baş dönmesi, denge kaybı veya kulakta dolgunluk hissi eşlik ediyorsa
• Kulakta akıntı, zonklayıcı ağrı veya geçmeyen çınlama (tinnitus) ortaya çıktıysa
• Konuşma bozukluğu, yüzde kayma ya da kol ve bacaklarda güçsüzlük gibi nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise (112) başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

Konuşmayı ayırt etme skoru (SDS) kaç olmalıdır?

Normal işitmeye sahip bireylerde konuşmayı ayırt etme skoru %90 ile %100 arasındadır. Skorun %80'in altına düşmesi, bireyin sesleri duysa bile kelimeleri anlamakta güçlük çektiğini gösterir ve ileri odyolojik inceleme veya işitme cihazı desteği gerektirebilir.

Konuşma odyometrisi testi ne kadar sürer ve ağrılı mıdır?

Konuşma odyometrisi tamamen ağrısız, girişimsel olmayan ve güvenli bir testtir. Özel ses yalıtımlı odada kulaklık aracılığıyla gerçekleştirilir ve genellikle her iki kulak için toplam 10 ila 15 dakika içinde tamamlanır.

Duyuyorum ama anlamıyorum şikâyeti konuşma odyometrisinde çıkar mı?

Evet, bu şikâyet konuşma odyometrisinin temel değerlendirme konusudur. Saf ses işitme eşikleri hafif kayıp gösterse bile sinirsel tip işitme kayıplarında konuşmayı ayırt etme skoru belirgin şekilde düşebilir ve bu durum konuşma odyometrisiyle değerlendirilebilir.

Kaynakça

• “Speech Audiometry.” Speech Audiometry - an Overview | ScienceDirect Topics, https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry.
• Walsh, Theo E. “Speech Audiometry*: The Journal of Laryngology & Otology.” Cambridge Core, Cambridge University Press, 29 June 2007, https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of.
• NHS. Hearing tests (erişim: 2 Ekim 2026)
• MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Audiometry (erişim: 2 Ekim 2026)