Yazar: Opr. Dr. Murat Uygur, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
Son güncelleme:

Psikolojik vertigo nedir kapak görseli

Psikolojik vertigo, iç kulak veya sinir sisteminde belirgin bir fiziksel hasar bulunmaksızın yoğun stres, anksiyete ve panik gibi faktörlerle ortaya çıkan baş dönmesi ve dengesizlik hissidir.

Psikolojik vertigo, fiziksel nedenler değil; psikolojik nedenler doğrultusunda ortaya çıkan bir baş dönmesi durumudur. Psikolojik vertigo tanısı, uzman doktorların kişileri muayene etmelerinin ardından konulur.

Fiziksel bir sebebi olmayan bu baş dönmesi hissi, kişilerin kaygı ve depresyon gibi olumsuz belirtiler göstermesine sebep olabilir. Bu durum, psikolojik vertigo olarak adlandırılır.

Bu doğrultuda gün içerisinde baş dönmesi, nesnelerin döndüğünü hissetme ya da denge kaybı gibi hisler yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden uzmanlara başvurmaları gerekir.

Psikolojik Vertigo Nedir?

Psikolojik vertigo, kişinin gerçeklikle ilgili algılarında yaşadığı bozulma ve karışıklık hissi olarak tanımlanır. Bu durum, kişinin kendini ve çevresini normalde olduğundan farklı ve yabancı hissetmesine neden olur.

Psikolojik vertigo, genellikle ani bir atak ya da kaygı bozukluğu atağı sırasında ortaya çıkar. Vertigo, genellikle iç kulakla ya da beyinle ilgili bir sorunla ilişkilendirilen fiziksel bir semptom olarak tanımlanır.

Psikolojik vertigo rahatsızlığı olan bir kişi

Ancak psikolojik vertigo, fiziksel bir rahatsızlık değil, zihinsel bir durumdur. Bu nedenle, bazen "dezoryantasyon" veya "kafa karışıklığı" olarak da adlandırılır. Psikolojik vertigo, farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu nedenler şu şekilde sıralanır:

  • Kaygı bozuklukları
  • Stres
  • Depresyon
  • Travmatik bir olayın etkisi
  • Panik ataklar
  • İlaçların yan etkileri

Bu nedenlerden biri veya birkaçı, kişinin algısal süreçlerinde bir bozulmaya neden olarak psikolojik vertigoya yol açabilir. Psikolojik vertigo yaşayan kişiler, genellikle çevrelerindeki nesnelerin büyüklüğü veya küçüklüğü, renkleri veya şekilleri hakkında yanlış hisler yaşarlar.

Bu durum, kişinin gerçeklik algısının bozulmasına neden olarak, günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini zorlaştırabilir. Psikolojik vertigo tedavi edilebilir bir durumdur.

Terapi ve ilaçlar kullanılarak söz konusu rahatsızlık tedavi edilebilir. Terapi, kişinin kaygı ve stres düzeyini azaltmaya ve algısal bozukluklarını yönetmeye yardımcı olur. İlaçlar ise semptomların şiddetini azaltabilir.

Psikolojik vertigo kişilerin hayatını olumsuz etkileyebildiği için, rahatsızlığın semptomlarına sahip olan kişilerin bir sağlık uzmanına başvurmaları önerilir.

Psikolojik Vertigonun Belirtileri Nelerdir?

Psikolojik vertigo belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

Denge kaybı

Psikolojik vertigo yaşayan kişiler, dengelerinin bozulduğunu hissederler. Bu nedenle yürüme ve ayakta durma gibi basit aktivitelerde bile zorluk çekebilirler.

Baş dönmesi

Psikolojik vertigo, baş dönmesi hissiyle de ilişkilendirilebilir. Kişi döndüğünü hisseder ve çevresindeki nesnelerin döndüğünü düşünebilir.

Yorgunluk

Psikolojik vertigo yaşayan kişiler, normalde yaptıkları aktiviteler sonrasında daha fazla yorulurlar. Bu nedenle, günlük yaşamlarında normalden daha yorgun hissederler.

Bulanık görme

Psikolojik vertigo yaşayan kişilerde yoğun kaygıya bağlı olarak geçici görme bulanıklığı görülebilir. Ancak çift görme gibi belirtiler psikolojik vertigodan ziyade nörolojik acil durumların habercisi olabilir.

Vertigodan dolayı başı dönen bir kişinin görüşü

Kaygı

Psikolojik vertigo, kaygı bozukluğu veya panik atak sırasında da ortaya çıkabilir. Bu durumda kişi, kendini çevresindeki olaylara karşı kontrolsüz ve güçsüz hisseder.

Depresyon

Psikolojik vertigo rahatsızlığından şikayetçi olan kişiler, depresyon belirtileri gösterebilirler. Bu durumda kişiler, kendilerini umutsuz ve çaresiz hissedebilir ve yaşamdan zevk almadıklarını düşünebilirler.

Algısal bozukluklar

Çevredeki nesnelerin büyüklüğü, renkleri ve şekilleri hakkında yanlış hislere kapılabilme hissi de psikolojik vertigo belirtileri arasında yer alır. Bu durum, kişinin gerçeklik algısının bozulmasına neden olduğundan, ilgili rahatsızlığa sahip olan kişiler, gündelik yaşamlarına devam etmekte sıkıntılar yaşayabilirler.

Başı dönen bir kişi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Baş dönmesi şikâyetinde psikolojik vertigo teşhisinin konabilmesi için öncelikle altta yatan olası fiziksel ve nörolojik hastalıkların ekarte edilmesi gerekir. Aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden bir uzmana veya acil servise başvurulmalıdır:

  • Ani gelişen işitme kaybı, kulakta dolgunluk veya şiddetli çınlama durumunda beklemeden, aynı gün bir KBB uzmanına başvurun; işitme kaybı tedavisinin ilk 72 saat içinde başlaması önemlidir.
  • Yüzde kayma, konuşma güçlüğü, kol veya bacakta güçsüzlük, uyuşma ve çift görme gibi inme belirtilerinde vakit kaybetmeden acil servise (112) başvurun.
  • Şiddetli baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, boyun tutulması veya düşmeye yol açan denge kayıpları eşlik ediyorsa.
  • Geçmeyen, istirahatle düzelmeyen veya giderek kötüleşen baş dönmesi atakları yaşanıyorsa.

Sonuç olarak psikolojik vertigo, her ne kadar fiziksel bir sebepten kaynaklanmasa da, kişilerin yaşamlarına devam etmelerini zorlaştırabilir. Bu sebeple belirtileri gösteren kişilerin doktorlar ile görüşmeleri ve şikayetlerini uzmanlara aktarmaları gerekir.

Vertigo hakkında daha detaylı bilgiler almak için "Vertigo Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?" adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Psikolojik vertigo kendiliğinden geçer mi?

Psikolojik vertigo, baş dönmesini tetikleyen stres, panik atak veya anksiyete düzeyi kontrol altına alınmadıkça kendiliğinden tamamen düzelmeyebilir. Uygun psikoterapi, gerekirse hekim kontrolünde ilaç desteği ve stres yönetimi ile belirtiler belirgin şekilde hafifler veya tamamen kontrol altına alınabilir.

Psikolojik vertigo için hangi doktora gidilmelidir?

Öncelikle fiziksel bir iç kulak veya beyin hastalığının bulunmadığını doğrulamak amacıyla bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanına ve nöroloji hekimine başvurulmalıdır. Organik bir neden tespit edilmediğinde tanı netleşir ve tedavi psikiyatri hekimi ile klinik psikolog desteğiyle sürdürülür.

Psikolojik vertigo ile kulak kaynaklı vertigo nasıl ayırt edilir?

İç kulak kaynaklı vertigoda çoğunlukla çevre fırıl fırıl döner, işitme kaybı veya çınlama eşlik edebilir ve pozisyon değişiklikleriyle şiddetlenir. Psikolojik vertigoda ise dönmeden çok zeminin kayması, sersemlik ve boşlukta yürüme hissi hakimdir; işitme kaybı görülmez ve belirtiler kaygı anlarında artar.

Kaynaklar

İlgili Makaleler

Whatsapp Hattı
Duymer İşitme Cihazları