Yazar: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
İnceleyen: Doç. Dr. Çağlar Çallı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme:

Akustik nörinom (vestibüler schwannom), denge ve işitme sinirinde gelişen iyi huylu bir tümördür. Tedavisi tümörün büyüklüğüne ve belirtilere göre düzenli takip, stereotaktik radyocerrahi veya mikrocerrahi ameliyat yöntemleriyle gerçekleştirilir.
Akustik nörinom, işitme kaybı da dahil olmak üzere birçok probleme sebep olabilen bir tümördür. Görüntüleme cihazlarının gelişmesi ve yaygınlaşması ile, KBB uzmanlarına müracaat eden hastalara akustik nörinom tanısı koymak kolaylaşmıştır. Kafada bulunan tüm organları etkileyebilen bu tümör, büyüme hızına ve büyüklüğüne bağlı olarak çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.
Bu yazıda, köşe tümörü olarak da adlandırılan akustik nörinomlar hakkında detaylı bilgilere yer verilmiştir. Yazıda, hangi belirtilerin akustik nörinom adlı hastalığa işaret edebileceği belirtilmiştir. Vestibüler Schwannom adı da verilen bu tümörler genellikle yavaş büyüyor olsalar da, tüm kafa içi tümörlerinde olduğu gibi, teşhis edilmelerinin gecikmesi halinde hayati tehlikeler ortaya çıkarabilirler. Bu sebeple, akustik nörinom belirtileri taşıdığını düşünen kişilerin, vakit kaybetmeden bir uzman doktora başvurmaları gerekir.
Akustik Nörinom Nedir?
Akustik nörinomlar, kulaktan beyne giden sinir üzerinde gelişen tümörlerdir. Bu tümörler iyi huyludurlar ve bedenin başka bölgelerine yayılmazlar. Nadiren hızlı bir gelişim gösterdikleri gözlemlense de, genellikle kafa içinde yavaş yavaş büyürler. Konumları nedeniyle, hastaların işitme ve denge becerilerini doğrudan etkilerler. Akustik nörinomlar, kişilerde tek kulak işitme kaybı ve kulak çınlaması gibi istenmeyen durumların ortaya çıkmasına sebep olabilirler.
Söz konusu tümörün, çoğunlukla 30-60 yaş arası hastalarda görüldüğü söylenebilir. Bilateral akustik nörinom olarak adlandırılan, her iki taraftaki sinirleri de etkileyen tümörlerin kişilerde görülme olasılığı ise daha düşüktür.
Bu tümörlere, Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) isimli kalıtsal hastalığa sahip insanlarda daha sık rastlanır. Vakaların büyük bir kısmı ise bilinen genetik bir yatkınlık olmaksızın, kendiliğinden ortaya çıkar.
Akustik Nörinom Belirtileri Nelerdir?
Akustik nörinomlar yıllarca hiçbir belirti göstermeden büyüyebilirler. Genelde çok yavaş büyüdükleri için, bazı hastalarda belirtilere sebep olacak büyüklüğe hiçbir zaman ulaşmazlar.
Kulağa yakın olmaları sebebiyle ilk belirtileri, tek kulak işitme kaybı olarak ortaya çıkabilir.
Kulak çınlaması (kulakta uğultu, vızıldama, ıslık gibi sesler duyma hissi) da bu tümörlerin yaygın belirtilerindendir. Erken dönemde görülebilen diğer semptomlar, baş dönmesi ve denge sorunlarıdır.
Belirli bir büyüklüğe ulaşmış tümörler, özellikle sabah uyandıktan sonra ve geceleri artış gösteren kronikleşmiş baş ağrılarına sebep olabilirler. Büyük köşe tümörleri, yüzde ağrı veya hissizlik oluşturabilirler. Ayrıca, bulanık veya çift görme gibi görme sorunlar da, akustik nörinomların ciddi belirtileri arasındadır. Vücudun bir tarafındaki uzuvların koordinasyonunda sorun yaşanması, yutma güçlüğü ve ses tonundaki değişiklikler, hastaların derhal bir uzmana başvurmalarını gerektiren diğer ciddi akustik nörinom belirtileri arasında yer alırlar.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Tek taraflı işitme ve denge sorunları ihmal edilmemeli, belirtiler fark edildiğinde kapsamlı bir değerlendirme için kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.
- Tek kulakta aniden gelişen işitme kaybında vakit kaybetmeden aynı gün KBB uzmanına başvurulmalıdır; tedavinin ilk günlerde başlaması işitme sağlığı açısından önemlidir.
- Tek taraflı, haftalarca geçmeyen veya giderek şiddetlenen kulak çınlaması ve dolgunluk hissi yaşandığında
- Açıklanamayan dengesizlik, sersemlik hissi veya yürüme güçlüğü geliştiğinde
- Yüzde uyuşma, karıncalanma, duyu kaybı veya mimik kaslarında zayıflık fark edildiğinde
- Şiddetli baş ağrısı, çift görme, yutma güçlüğü veya bilinç bulanıklığı gibi bulgularda vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Köşe tümörü tanısını konulan hastaların birçoğu, ilk olarak KBB uzmanlarına müracaat eder. İşitme kaybı ve çınlama gibi şikayetleri olan hastalar, uzman doktorlar tarafından muayene edilir ve işitme tarama testi uygulamalarına tabi tutulurlar.
Akustik nörinom hastalığı, odyogram incelemeleri sonucunda belirlenemez. Fakat test sonuçlarında özellikle tek taraflı (asimetrik) işitme kaybı saptanırsa, doktorlar akustik nörinomdan şüphelenebilirler. Eğer doktorlar akustik nörinomdan şüphelenirlerse, Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesi isteyebilirler. Akustik nörinom, MR görüntüsü incelendiğinde teşhis edilebilen bir tümördür.
Bu tümöre sahip olduğu belirlenen hastalarda nasıl bir tedavi yöntemi izleneceği, tümörün büyüklüğüne ve yan etkilerin ciddiyetine bağlıdır. Eğer tümör küçükse ve hastanın yaşam kalitesine ciddi olumsuz etkileri yoksa, herhangi bir tedavi uygulanmaz ve tümörün takip edilmesine karar verilir. Bazı akustik nörinomlar, belirli bir büyüklükte sabit kalırlar ve hiçbir zaman tedavi edilmeleri gerekmez.
Eğer tümör tedavi gerektiren bir büyüklüğe ulaşmış ise, uzmanlar radyoterapi yöntemine başvurabilirler. Bu yöntem, hedeflenmiş ışınlar yardımıyla tümörün büyümesini durdurmayı veya hacmini küçültmeyi amaçlar. Son yıllarda bu tümörlerin tedavisinde yaygınlaşan bir başka yöntem, stereotaktik radyocerrahidir. Herhangi bir cerrahi kesi gerektirmeyen bu yöntem, belirli bir büyüklüğe ulaşmamış tümörlerde tümör büyümesini kontrol altına almada başarılı olabilir ve düşük risklidir.
Akustik Nörinom Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Tümörün yaşamsal fonksiyonları veya temel duyuları kısıtlayan bir büyüklüğe ulaştığı görülürse doktorlar, cerrahi müdahalelere başvurabilirler. Akustik nörinom MR incelemesi sonucuna bağlı olarak tümörün ameliyat ile tedavi edilmesine karar verilebilir. Akustik nörinom ameliyatı, beyin cerrahları ve kulak cerrahisinde (nörotoloji) deneyimli KBB uzmanları tarafından, çoğu zaman birlikte, genel anestezi altında gerçekleştirilir.
Akustik nörinom ameliyatı, tümörü tamamen temizlemek ve fasiyal siniri koruyarak yüzde oluşabilecek sorunları önlemek amacıyla yapılır.
Söz konusu ameliyat, başarı oranı yüksek bir ameliyattır. Fakat tümörün büyüklüğüne bağlı olarak ameliyatın oluşturacağı riskler de artabilir. Akustik nörinom ameliyatı sonrası en çok karşılaşılan sağlık sorunu, kalıcı işitme kaybıdır. Ameliyat öncesinde işitme kaybı gözlenmiş olan hastaların, ameliyat sonrasında işitme duyularını geri kazanmaları beklenmez.
Tümör büyüdükçe görülme sıklığı artan bir başka ameliyat sonrası etki de yüz felcidir. Ayrıca, ameliyat sonrası oluşabilecek denge sorunları, ameliyatın üzerinden belirli bir sürenin geçmesinin ardından giderilebilse de söz konusu sorun, kalıcı hale de gelebilir.
Ameliyat sırasında oluşabilecek ciddi etkilerin önüne geçebilmek için, akustik nörinomun erken teşhis edilmiş olması oldukça önemlidir.
Akustik Nörinom Hakkında Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?
Akustik nörinom, uzmanlar tarafından ileri tetkik yöntemlerinin kullanılmasıyla teşhis edilebilen iyi huylu bir tümördür. Bu tümörler genellikle çok yavaş büyürler ve kişilerde ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olabilirler. Uzmanlar bu tümörü çeşitli yöntemlerle tedavi ederler. Hangi tedavi yönteminin kullanılacağı, tümörün büyüklüğüne, hastanın yaşına ve hastalık öyküsüne bağlıdır. Küçük ve orta büyüklükte olan tümörler cerrahi olmayan yöntemlerle tedavi edilebilirken, belirli bir büyüklüğe ulaşmış ve ciddi belirtiler gösteren tümörlerin tedavisinde cerrahi yöntemler kullanılır.
Yukarıda sıralanan belirtileri taşıyan kişilerin, vakit kaybetmeden bir sağlık kurumuna başvurmaları, hem bu tümörün hem de kafa bölgesini etkileyen başka hastalıkların erken teşhisi için oldukça önemlidir.
Akustik nörinom, bazı durumlarda kişilerin işitme duyularına da zarar verebilir. Bu tür durumlarda uzman doktorlar, hastalara işitme cihazı kullanmaları yönünde tavsiyeler verebilirler. Bu doğrultuda işitme kaybı yaşayan kişiler, Duymer şubelerine başvurarak işitme cihazı tipleri ve işitme cihazı fiyatları hakkında detaylı bilgi alabilirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Akustik nörinom kansere dönüşür mü?
Hayır, akustik nörinom iyi huylu (selim) bir tümördür ve kansere dönüşmez. Vücudun diğer organlarına ya da dokularına metastaz yapmaz. Ancak kafa içinde büyüdükçe beyin sapı ve çevre kraniyal sinirlere baskı yaparak işitme kaybı ve denge bozukluğu gibi ciddi fonksiyonel problemlere yol açabilir.
Akustik nörinom ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Evet, her akustik nörinom vakasında ameliyat gerekmez. Küçük ve belirti vermeyen tümörler düzenli aralıklarla çekilen MR görüntüleriyle takip edilebilir. Ayrıca uygun boyutlardaki tümörlerde tümörün büyümesini durdurmak amacıyla stereotaktik radyocerrahi (Gamma Knife veya CyberKnife) gibi ameliyatsız yöntemler başarıyla uygulanmaktadır.
Akustik nörinom ameliyatından sonra işitme kaybı düzelir mi?
Akustik nörinom nedeniyle önceden kaybedilen işitmenin ameliyat sonrasında geri kazanılması genellikle beklenmez. Ameliyatın öncelikli hedefi tümörün güvenle çıkarılması ve yüz sinirinin korunmasıdır. Ameliyat sonrasında işitme kaybı yaşayan bireyler için hekim ve odyolog önerisiyle uygun işitme cihazları planlanabilir.
Akustik nörinom tekrarlar mı?
Akustik nörinom cerrahi ile tamamen çıkarıldığında tekrarlama riski oldukça düşüktür. Ancak hayati yapıları ve sinir fonksiyonlarını korumak amacıyla tümörün küçük bir kısmı bırakıldıysa veya radyocerrahi uygulandıysa tümörün yeniden büyüme olasılığına karşı hastalar düzenli MR kontrolleriyle takip edilir.
Kaynakça
- “Acoustic Neuroma.” Mayo Clinic, Mayo Foundation for Medical Education and Research, 2 July 2021, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acoustic-neuroma/diagnosis-treatment/drc-20356132#:~:text=Surgery%20for%20an%20acoustic%20neuroma,or%20damaged%20during%20the%20operation.
- “Surgery for Acoustic Neuroma (Vestibular Schwannoma).” Memorial Sloan Kettering Cancer Center, https://www.mskcc.org/cancer-care/types/acoustic-neuroma/treatment/surgery-acoustic-neuroma.
- NHS Choices, NHS, https://www.nhs.uk/conditions/acoustic-neuroma/.
- NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Vestibular Schwannoma (Acoustic Neuroma) and Neurofibromatosis (erişim: 2 Ekim 2026)
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Deafness and hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)


