İşitmenin Değerlendirilmesi

Yazar: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
İnceleyen: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 5 Ekim 2026

İşitmenin değerlendirilmesi; işitme kaybının varlığını, türünü ve derecesini belirlemek amacıyla saf ses odyometrisi, timpanometri ve elektrofizyolojik testler kullanılarak yapılan kapsamlı odyolojik inceleme sürecidir.

İşitme problemleri ve işitme kaybı nedenleri ile gelen hastalarda ayrıntılı olarak bir değerlendirme yapmak için sık sık odyolojik değerlendirmelere ve ses testine başvurulmaktadır. Bu amaçla kullanılan birçok test yöntemi vardır. Bu testler işitme cihazına ihtiyaç olunup olunmadığı, işitme kaybının var olup olmadığı, işitme kaybı var ise kaybın tipi, derecesi ve şekli konusunda bilgi vermektedir.

İşitme Kaybı Nedir?

Temel olarak baktığımızda işitme kaybı, bireyin işitme kabiliyetindeki azalış, dışarıdan duyduğu sesleri güçlükle ve çaba sarf ederek algılama, kulak çınlaması (tinnitus), vızıltı sesleri ve bazı ileri durumlarda işitmenin tamamen kaybolması olarak tanımlanabilir.

Saf Ses Odyometri Nedir?

Sessiz bir kabinde, hastaların kulağına kulaklık takarak farklı frekanslarda ve desibellerde bip bip şeklinde sesler gönderilir. Hastadan sesleri duyduğunda butona basması istenilir ve duyulan minimum ses seviyesi tespit edilir. Bu eşik her bir test frekansı için her iki kulakta da belirlenir. Odyometri testini yorumlama, odyologlar/odyometristler tarafından yapılmaktadır.

Timpanometri Nedir?

Hava basıncındaki sistematik değişimler ile ortaya çıkan akustik impedans değişikliklerinin ölçülmesi, kaydedilmesi ve değerlendirilmesidir. Timpanometrik ölçümden elde edilen grafiğe ise timpanogram denilmektedir. Timpanogram tiplerine bakılarak orta kulağın ve kulak zarının durumu değerlendirilmiş olur.

Akustik Refleks Testi Nedir?

Akustik refleks; işitme eşiğinin yaklaşık 70-90 dB üzerinde M.Stapedius’un kasılması ile iç kulağa geçen ses şiddetinin azaltılmasıdır. İşitsel sinir sisteminin bütünlüğünün test edilmesine olanak sağlamaktadır.

ABR (BERA) Testi Nedir?

ABR testinde işitsel cevaplar beyin sapı düzeyinden elde edilmekte olup, işitme siniri ve işitme yollarındaki sinir liflerinin senkronizasyonu temeline dayanmaktadır. Eğer bir patoloji mevcutsa (örneğin köşe tümörü veya işitsel nöropati) ABR dalgalarının tümü veya bir kısmı elde edilemeyebilir. Doğrudan öznel bir işitme testi olmasa da ABR, işitsel sinir sisteminin fonksiyonel durumunu ve işitme eşiklerini objektif olarak değerlendirmeyi sağlar.

Otoakustik Emisyon Testi Nedir?

OAE, insan iç kulağında kokleada yer alan dış tüylü hücrelerinde üretilen düşük şiddetli akustik sinyallerdir. Güvenilir ve hassas bir ölçüm yöntemidir. Fakat OAE’de elde edilen veriler patolojiye spesifik olmadığı için tek başına yeterli değildir.
Bireylerin işitmesini ve işitme kaybını değerlendirebilmek için kullanılan ASSR, Tone Decay, ABLB, SISI gibi farklı değerlendirme yöntemleri de mevcuttur.
Yapılan incelemelerin sonuçlarına göre hastanın işitme kaybı tek taraflı (sadece sağ kulakta veya sol kulakta işitme kaybı) ya da iki taraflı olabilir. İletim tipi işitme kayıplarının genellikle medikal veya cerrahi olarak tedavisi mevcutken sensörinöral tip kayıplarda tıbbi veya cerrahi tedavi imkânı çoğu zaman sınırlıdır. Bu gibi durumlarda işitme cihazı seçeneği ve işitsel rehabilitasyon ön plana çıkar. Tek kulakta işitme kaybı durumunda da uygun cihazlandırma seçenekleri değerlendirilir.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalı?

İşitme ile ilgili yaşanan değişimler fark edildiğinde zaman kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz hekimine ve uzman odyoloğa başvurmak, erken tanı ve doğru müdahale açısından büyük önem taşır.

• Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; tıbbi tedavinin ilk günlerde, ideal olarak ilk 72 saat içinde başlaması önemlidir.
• Konuşmaları takip etmekte güçlük çekiyor, sesleri duyduğunuz hâlde kelimeleri ayırt edemiyorsanız
• Kulakta geçmeyen çınlama, vızıltı, basınç veya dolgunluk hissi varsa
• Televizyon ve telefon sesini çevrenizdekilerden belirgin şekilde daha yüksek seviyede açıyorsanız
• İşitme kaybına şiddetli baş dönmesi, denge kaybı ya da kulak akıntısı eşlik ediyorsa bir uzmana danışmalısınız.

Sıkça Sorulan Sorular

İşitme değerlendirmesi ne kadar sürer?

Temel bir işitme değerlendirmesi genellikle 20 ila 30 dakika arasında tamamlanır. Bu süreye saf ses odyometrisi ve orta kulak basınç testi (timpanometri) dâhildir. ABR (BERA) gibi elektrofizyolojik ileri tetkiklerin gerektiği durumlarda ise işlem süresi 45-60 dakikaya kadar uzayabilir.

İşitme testleri ağrılı mıdır?

Hayır, işitme değerlendirmesinde kullanılan standart testlerin hiçbiri ağrı ya da acı vermez. Kulaklık veya yumuşak uçlu küçük problar aracılığıyla kulak kanalına ses ve hafif hava basıncı iletilir. Kişinin yalnızca duyduğu seslere butonla yanıt vermesi ya da sessizce beklemesi istenir.

Bebeklerde ve çocuklarda işitme nasıl değerlendirilir?

Bebekler ve küçük çocuklar yetişkinler gibi sözel yanıt veremediğinden objektif test yöntemleri uygulanır. Yeni doğan döneminde otoakustik emisyon (OAE) ve işitsel beyin sapı yanıtı (ABR/BERA) testleri kullanılır. Biraz daha büyük çocuklarda ise oyun odyometrisi ve görsel pekiştireçli testlerle işitme eşikleri güvenle saptanır.

Kaynaklar

• NHS. Hearing tests (erişim: 2 Ekim 2026)
• MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Audiometry (erişim: 2 Ekim 2026)