İşitme Cihazı Seçimi Nasıl Yapılır?

İnceleyen uzman: Uzm. Odyolog Özgür Uğurtay, Odyoloji Uzmanı
Son güncelleme: 2 Ekim 2026

İşitme cihazı seçimi, KBB hekimi muayenesi ve ayrıntılı işitme testinin ardından odyolog veya odyometrist tarafından kişinin işitme kaybı derecesi, kulak yapısı ve yaşam tarzı dikkate alınarak yapılır.

İşitme cihazının doğru olarak belirlenmesi cihazı kullanacak birey için oldukça önemlidir. Bireyin kullanacağı işitme cihazının tipi belirlenirken işitme kaybının derecesi, tipi, rahatsızlık duyduğu ses seviyesi, konuşmayı ayırt etme dereceleri, kişinin bütçesi, psikolojik durumu ve el becerisi gibi çeşitli birçok faktör değerlendirilir. Bu faktörler göz önünde bulundurularak işitme cihazı seçimi yapılır.

İşitme Cihazı Seçiminde Dikkat Edilen Temel Kriterler

Doğru işitme cihazını belirlemek yalnızca ses yükseltmekle sınırlı değildir; kullanıcının günlük hayattaki iletişim ihtiyaçlarına yanıt vermesi gerekir. Seçim sürecinde odyoloji uzmanları şu temel faktörleri değerlendirir:

• İşitme kaybının türü ve derecesi: Saf ses odyometri ve konuşma testleri sonucunda elde edilen odyogram eğrisi, cihazın hangi frekanslarda ne kadar kazanç sağlaması gerektiğini belirler.
• Kulak kanalı anatomisi: Kulak yapısının genişliği, kıkırdak yapısı ve kulak zarı durumu, kulak arkası (BTE, RIC) ya da kulak içi (CIC, IIC) modellerden hangisinin uygun olacağını gösterir.
• Bireyin yaşam tarzı ve sosyal ortamı: Sessiz ortamlarda vakit geçiren biri ile kalabalık, gürültülü toplantılarda çalışan birinin gürültü baskılama ve yönsel mikrofon gereksinimleri farklıdır.
• El becerisi ve görme durumu: Küçük pilli kulak içi modeller yerine şarj edilebilir veya daha büyük kulak arkası cihazlar, el becerisi kısıtlı kullanıcılar için daha pratiktir.

Adım Adım İşitme Cihazı Seçim Süreci

İşitme cihazı edinme süreci, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı işitme cihazı merkezlerinde uzman eşliğinde yürütülen sistematik bir süreçtir:

• KBB muayenesi: Kulak kiri, enfeksiyon veya cerrahi müdahale gerektiren bir durum olup olmadığı Kulak Burun Boğaz hekimi tarafından değerlendirilir.
• Odyolojik değerlendirme: Ses eşiklerini ve konuşmayı ayırt etme yüzdesini belirlemek amacıyla kapsamlı işitme testi yapılır.
• Cihaz denemesi: Belirlenen modeller hastaya takılarak merkezde gerçek kulak ölçümü (REM) ve bilgisayar destekli ses ayarları uygulanır.
• Kullanım eğitimi ve takip: Cihazın takılıp çıkarılması, pil veya şarj yönetimi ve temizliği hastaya anlatılır; ilk haftalardaki adaptasyon süreci kontrollerle takip edilir.

Ne Zaman Bir Uzmana Danışmalı?

İşitme sağlığınızla ilgili şüphe duyduğunuzda zaman kaybetmeden profesyonel destek almanız gerekir:

• Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; tedavinin ilk günlerde, ideal olarak ilk 72 saat içinde başlaması önemlidir.
• Konuşmaları duymakta ancak anlamakta güçlük çekiyorsanız veya televizyon sesini sürekli açma ihtiyacı duyuyorsanız bir uzmana danışmalısınız.
• İşitme kaybına baş dönmesi, denge kaybı, kulakta akıntı veya şiddetli ağrı eşlik ediyorsa hekim kontrolü gereklidir.
• Mevcut işitme cihazınızdan yeterli verim alamıyor, ıslık sesi (feedback) duyuyor veya sesleri boğuk algılıyorsanız ayar kontrolü için işitme uzmanınıza başvurmalısınız.

Kaynaklar

• NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Hearing Aids (erişim: 2 Ekim 2026)
• NHS. Hearing aids and implants (erişim: 2 Ekim 2026)