Tarama abr nedir?

İnceleyen uzman: Doç. Dr. Çağlar Çallı, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme: 2 Ekim 2026

Tarama ABR (otomatik ABR), yenidoğanlarda işitme yollarının beyin sapı düzeyine kadar sese yanıt verip vermediğini ölçen hızlı ve ağrısız bir tarama testidir. Sonuç 'geçti' ya da 'kaldı' olarak verilir; 'kaldı' ileri tetkik gerektirir.

ABR (Auditory Brainstem Response - İşitsel Beyin Sapı Cevabı) olarak adlandırılan test ile işitme sisteminin işitsel uyarana karşı cevabı ölçülür. Tarama ABR ise tanısal ABR testinden daha kısa süren, otomatik bir tarama testidir ve ABR testi kadar ayrıntılı bilgi vermez. Yenidoğan işitme taramasında genellikle OAE testinden geçemeyen bebeklerde ikinci aşamada, yenidoğan yoğun bakımda kalan bebeklerde ise ilk aşamada kullanılır. Bebeğin tepkisine bağlı olmayan ve uykuda yapılan bu test, sonucu 'geçti' ya da 'kaldı' şeklinde verir.

Tarama ABR Nasıl Yapılır?

Bebeğinizin başının belli bölgelerine elektrotlar yerleştirilir. Kulağına yerleştirilen küçük bir prob ile ses verilir ve elektrotlar sayesinde işitme sinirinin ve beyin sapının bu sese verdiği yanıtlar kaydedilir.

Tarama ABR İşitme Kaybı Tanısı İçin Yeterli midir?

Tarama ABR, oto akustik emisyon testine göre daha ayrıntılı bir ölçüm yöntemidir; ancak işitme kaybı tanısı koymak için yeterli değildir.

Tarama ABR ile Klinik ABR Arasındaki Farklar Nelerdir?

Tarama ABR ve klinik (tanısal) ABR testleri aynı elektrofizyolojik prensibe dayansa da kullanım amaçları ve kapsamları farklıdır:

• Tarama ABR yalnızca belirli bir ses seviyesinde (genellikle 35 dB) yanıt alınıp alınmadığını kontrol eder ve otomatik olarak 'geçti/kaldı' sonucu verir.
• Klinik ABR ise farklı frekans ve şiddetlerde detaylı ölçüm yaparak işitme eşiğini, kaybın tipini ve derecesini tam olarak belirler.
• Tarama testi birkaç dakika sürerken tanısal ABR işlemi daha uzun ve ayrıntılı bir odyolojik değerlendirme gerektirir.

Bebeğim Tarama ABR'den Geçtiği Hâlde Neden Yeniden Teste Çağrıldı?

Bebeğiniz testten geçmiş olabilir; ancak doğumsal işitme kaybı risk faktörlerinden birkaçını taşıyor ise testin yenilenmesi ve takip edilmesi gerekmektedir. Aşağıda risk faktörleri yer almaktadır.

• Ailede kalıtsal işitme kaybı olan birinin varlığı (çocuklukta başlayan işitme kaybı hikayesi)
• Erken doğan (prematüre) bebekler, özellikle yenidoğan yoğun bakımda kalanlar
• 1500 gramdan daha düşük doğum kilosu olan bebekler
• Annenin hamileliği sırasında geçirilen kızamık, kızamıkçık, frengi, CMV, toksoplazma gibi enfeksiyonlar
• Bebeğin yüz ve kafasında, kulak kepçesi ve kulak kanalında gelişimsel anormallikler
• Kandaki sarılık değerlerinin kan değişimi gerektirecek kadar yükselmesi
• 5 günden fazla akciğer solunum makinesine bağlı kalınması
• Bir sendromu düşündürecek diğer bulgularla birlikte işitme kaybı
• Tip 2 nörofibromatozis ve nörodejeneratif rahatsızlıklar
• Yarık damak, yarık dudak deformiteleri

Bebeğiniz tekrarlanan tarama ABR testinden de geçtiyse tarama sırasında bir sorun saptanmamış demektir. Ancak risk faktörleri taşıyan bebeklerde işitme kaybı sonradan da gelişebileceğinden, çocuğun seslere tepkisi ve dil gelişimi düzenli takip edilmeli, şüphe durumunda gecikmeden uzmana başvurulmalıdır.

Testten 'Kaldı' Sonucu Alınırsa Ne Yapılmalıdır?

Tarama ABR testinden 'kaldı' sonucu almak bebeğin kesin olarak işitme kaybı yaşadığı anlamına gelmez. Dış kulak yolunda verniks ya da sıvı kalıntısı bulunması, bebeğin test sırasında hareket etmesi veya ortam gürültüsü test sonucunu etkileyebilir. Bu nedenle taramayı geçemeyen bebeklerin en geç 3. aya kadar kapsamlı tanısal odyolojik testlere yönlendirilmesi ve gerekirse 6. aydan önce erken müdahale sürecinin başlatılması gerekir.

Ne Zaman Bir Uzmana Danışmalı?

Bebeğiniz tarama testlerinden geçmiş olsa dahi büyüme sürecinde aşağıdaki durumları fark ederseniz vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına veya odyoloğa başvurmalısınız:

• Ani ve yüksek seslere karşı irkilme ya da göz kırpma gibi tepkiler vermiyorsa
• 6 aylık olduğu hâlde sesin geldiği tarafa bakmıyor ya da başını çevirmiyorsa
• 6 aydan sonra mırıldanma ve agulama sesleri çıkarmıyorsa ya da var olan ses çıkarma davranışı azaldıysa
• 12 aylık olduğu halde basit komutlara tepki vermiyor ve ilk kelimeleri üretmiyorsa gecikmeden uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.

Kaynaklar

• NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Your Baby's Hearing Screening and Next Steps (erişim: 2 Ekim 2026)
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Deafness and hearing loss (erişim: 2 Ekim 2026)