İnceleyen uzman: Prof. Dr. Adnan Ünal, Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Son güncelleme:

İşitme, seslerin kulaktan beyne iletilip algılanması sürecidir; bu yollardaki aksamalar işitme kaybına yol açar ve durum yenidoğan taramaları ile klinik testlerle değerlendirilir.

İşitme Nedir?

İşitme, dış ortamdaki seslerin dış kulak yolundan iç kulağa iletilip iç kulaktaki sinir hücrelerini uyarması ve akustik bilginin beyne aktarılmasıyla dış ortamdaki seslerin algılanmasına denir.

İşitme Kaybı Nedir?

İşitme kaybı dış, orta, iç kulak ve işitme sinirinde meydana gelen hasarlar sonucu işitme duyusunun azalması ya da yok olmasıdır.

Odyolog Nedir? Çalışma Alanları Nelerdir?

Odyologlar, üniversitelerin sağlık bilimleri fakültesine bağlı odyoloji bölümünden lisans mezun olarak işitme uzmanı olarak görev yaparlar.

  • İşitme kaybının tipinin ve derecesinin belirlenmesi,
  • İşitsel sistemin değerlendirilmesi,
  • denge bozuklukları ,
  • vestibüler değerlendirmeler
  • İşitme cihazları uygulaması, satışı ve işitsel rehabilitasyonu
  • Koklear implant aday değerlendirmesi ve rehabilitasyonu
  • işitme taramaları konularında yetkiye sahip tanı ve tedavisinde görev alan işitme uzmanıdır.

Odyometrist Nedir? Ne İş Yapar?

Odyometristler, üniversitelerin sağlık meslek yüksekokuluna bağlı odyometri bölümünün önlisans programından mezun olarak sağlık teknikeri olarak görev yapmaktadırlar.

Hastalara işitme testi uygulayarak, işitme kaybı varlığı doğrultusunda işitme cihazı uygulamak ve satışını yapmaktadırlar.

Tarama Oto Akustik Emisyon (TOAE) Nedir?

Yapılan araştırmalara göre yeni doğan 1000 bebekten 2 si işitme kayıplı olarak doğmaktadır. Doğduğu andan itibaren takip edilerek işitme ile ilgili bir problemi var ise erken teşhis için , bebek doğduktan 6 saat sonrasında hastaneden çıkmadan önce tarama emisyon yapılmaktadır.

Tarama Oto Akustik Emisyon Nasıl Yapılır?

Yeni doğan bebeklerin kulaklarına küçük bir prob yerleştirilir. Sonrasında tOAE cihazı ile belirli şiddette ve tonlarda sesler kulağa verilir. Bu uyaranlar sayesinde kulağımızda bulunan dış saçlı hücrelerin durumu değerlendirilerek bebeğinizin işitmesi hakkında bilgi edinilir. Test sırasında bebeğin sakin olması testin yapıldığı ortamında sessiz olması gerekmektedir. Kulağa yerleştirilen prob ve test sırasında bebeğinizin canını yakacak herhangi bir durum söz konusu değildir. Bebeğinizin işitme kaybı olup olmadığını objektif olarak test edilerek anlaşılır. Bu işlem bebeğinizin durumuna ( uyur pozisyonda, sakin bir şekilde) göre en fazla 5 dk sürmektedir. Aksi bir durumda (Ortam gürültüsü, Bebeğinizin ağlıyor olması, Kulak akıntısı, kulak yolunun çok dar olması, işitme kaybı varlığı vb. ) test süresi uzayabilmektedir.

"Tarama Emisyondan Kaldı" Ne Demektir?

  • Yeni doğan taramasında, özellikle ilk günlerde yapılan testlerde bebeklerin bir kısmı ilk aşamada kalabilir; bu durum çoğu zaman işitme kaybı anlamına gelmez. Bebeğiniz prematüre doğmuşsa ve testten kaldıysa test, hekiminizin ve odyoloğunuzun önerdiği zamanda tekrarlanmalıdır.
  • Kulak yolu çok dar olduğu için testten kalabilir.
  • Doğumun hemen arkasından yapılmış ise anne karnındaki sıvı kulağında kalmış olabilir ve bir engel teşkil ettiği için testi geçemeyebilir,
  • Kulağında akıntı var ise testten yine kalabilir,
  • Kulaklarında İşitme kaybı olduğu için testten kalabilir. Lakin ilk aşama toae için bunu söylemek henüz erkendir..

Tarama Emisyon Kaç Kez Tekrarlanır?

İlk aşamada testten kalmış ise, 1 hafta sonrasında test yeniden tekrarlanır. 2.aşamada Yeniden kalmış ise 10- 15 gün sonrasına yeniden tekrarlanması gerekmektedir. Eğerki 3. Tekrarda da kalır ise Tarama ABR yapılmalıdır.

Bebeğim Tarama Emisyondan Kalırsa Ne Yapmalıyım?

Bebeğiniz Tarama Emisyondan kalır ise hemen endişeye kapılmanıza gerek yoktur. Kulağında doğum sonrası sıvı kalmış olabilir, Kulak yolu çok dar olabilir , Başka bir sendromu var ise sendromdan kaynaklı olarak testten kalmış olabilir yada çok huzursuzdur ve sürekli test sırasında ağlamış olabilir bu gibi nedenlerden ötürü bebeğiniz testten kalmış olabilir. 2. Ve 3. Aşama tarama emisyondan da kalmış ise Tarama Abr hakkında bilgi alınız ve Tarama ABr yaptırınız.

Tarama Abr Nedir?

ABR (Auditory Brainstem Response- İşitsel Beyinsapı Cevabı) olarak adlandırılan test ile işitme sisteminin işitsel uyarana karşı cevabı ölçülür Tarama Abr ise ABR testinden önce yapılarak işitme durumu hakkında bize bilgi verir. ABR testi kadar detaylı bilgi vermemekle beraber ikinci aşamada yaptırılması gereken zorunlu bir tarama testidir.Hastanın tepkisine bağlı olmayan, uyurken yapılan bu test ile hastanın işitme düzeyi ve beyinsapı düzeyinde işitme yolları ile ilgili önemli bilgiler edinilmektedir. Test durumu geçti/ kaldı şeklinde sonuç verir.

Tarama Abr Nasıl Yapılır?

Bebeğinizin başının belli bölgelerine elektrotlar yerleştirilmektedir. Kulağına yerleştirilen prob ile ses bebeğinizin işitme sinirine iletilir. Elektrotlar sayesinde uyaran sonucu oluşan cevaplar kaydedilir.

Tarama Abr İşitme Kaybı İçin Yeterli Bir Test Midir?

Tarama abr, oto akustik emisyon testine nazaran daha detaylı bir ölçüm yöntemidir. Lakin işitme kaybı tanısı konulması için yetersizdir.

Bebeğim Tarama Abr'den Geçtiği Halde Yeniden Teste Çağırdılar Neden?

Bebeğiniz testten geçmiş olabilir lakin doğumsal işitme kaybı risk faktörlerinden birkaçını taşıyor ise testin yenilenmesi ve takip edilmesi gerekmektedir. Aşağıda risk faktörleri yer almaktadır.

  • Ailede kalıtsal işitme kaybı olan birinin varlığı ( çocuklukta başlayan işitme kaybı hikayesi)
  • Erken doğan (prematüre) bebekler
  • 1500 gramdan daha düşük doğum kilosu olan bebekler
  • Annenin hamileliği sırasında geçirilen kızamık, kızamıkçık, frengi, CMV, toksoplazma gibi enfeksiyonlar
  • Bebeğin yüz ve kafasında, kulak kepçesi ve kulak kanalında gelişimsel anormallikler
  • Kandaki sarılık değerlerinin kan değişimi gerektirecek kadar yükselmesi
  • 5 günden fazla akciğer solunum makinesine bağlı kalınması
  • Bir sendromu düşündürecek diğer bulgularla birlikte işitme kaybı
  • Tip 2 nörofibromatozis ve nörodejeneratif rahatsızlıklar
  • Yarık damak, yarık dudak deformiteleri

Bebeğiniz tekrarlanan tarama ABR testi sonucundan yeniden geçti ise işitmesi ile ilgili belirgin bir sorun saptanmamış kabul edilir. Lakin risk faktörleri taşıdığı için bebeğinizin gelişimini takip etmeli, aksi bir durum varlığında hekiminize ya da işitme uzmanınıza yeniden başvurmalısınız.

Abr/bera Ne Demektir?

ABR (Auditory Brainstem Response- İşitsel Beyinsapı Cevabı) olarak adlandırılan test ile işitme sisteminin işitsel uyarana karşı cevabı ölçülür.

Abr Testi Nasıl Yapılır?

Odyoloğunuz tarafından Bebeğinizin başının belirli bölgelerine elektrotlar yerleştirilmektedir. (Sağ ve sol kulak arkası, alın, yanak/ kulak memesi/ iki kaş ortası) Kulağına bir prop takılarak sesi bebeğinizin kulağına iletmemizi sağlar. Elektrotlar sayesinde uyaran sonucu işitme sinirinden oluşan cevaplar kaydedilir. Hastanın tepkisine bağlı olmayan, uyurken yapılan bu test ile hastanın işitme düzeyi ve beyin sapı düzeyinde işitme yolları ile ilgili önemli bilgiler edinilmektedir. Bebeğinizin kulağına yüksek şiddetten başlayarak (90/100DB) uyaran gönderilir. İşitme Sinirinden alınan cevaba göre bu şiddet azaltılarak en düşük işitme eşiği bulunur. Test sonucu Odyolog tarafından detaylı bir şekilde anlatılacaktır.

Abr Testi Öncesi Bebeğimi Nasıl Hazırlamalıyım?

Bebeğiniz test sırasında uyur pozisyonda sakin bir şekilde kalması gerekmektedir. Testin tamamlanabilmesi için 1 saate yakın bir süre gerekmektedir. Bu nedenden ötürü teste gelmeden önce bebeğinizi uzunca bir süre uyumaması için elinizden geleni yapmalısınız. Test öncesinde karnının tok, rahatının yerinde olması ve derin bir uykuya geçebilecek seviyeye gelmiş olması gerekmektedir. Test boyunca hareket etmeden sakin bir şekilde kalamayacağından dolayı uyuması gerekir. ABR testi ölçümleri çok hassastır ve küçük bir göz hareketinde bile ölçüm sonuçları etkilenmektedir.

Abr Testi Sonrasında Ne Yapmalıyım?

Bebeğiniz Abr testi sonucunda , işitme sinirinden alınan cevaplar doğrultusunda işitmesi ile ilgili herhangi bir problemi olmadığı tespit edilebilir.

Eğer uzmanınız tarafından işitme kaybı varlığı tespit edilmiş ise Abr testi sonrası yapılması gereken Serbest alan odyometrisi/ davranışsal gözlem odyometrisi yaptırmanız gerekmektedir. Abr testi Objektif bir test yöntemi olmakla beraber testin yorumlanması subjektiftir.Tek başına yeterli değildir. Bu nedenden ötürü odyoloğunuz tarafından Serbest alan odyometrisi yapılması gerekmektedir.

Abr Testi Tekrar Yapılırsa Sonuç Değişir Mi?

Eğer ki testi yaptırmış olduğunuz merkez/hastane/klinik bünyesinde odyolog yok ise test sonucunuzu odyoloğu bulunan bir merkeze göstermelisiniz. ABR ölçümleri çok hassas olduğundan ve sonucu subjektif yoruma açık olduğundan dolayı işitme uzmanınızdan yardım almanız sizin için daha güvenilir sonuçlar doğuracaktır. Lakin titizlikle yapılmış ve sonuçları güvenilir bir test sonucunu yeniden yaptırmak test sonucunu değiştirmez. Yine aynı ölçüm sonuçlarını elde etmiş olursunuz.

İşitme Kaybı Nasıl Fark Edilir?

  • Bebeğiniz uyurken yüksek bir ses varlığında uyanmıyorsa,
  • Herhangi bir problemi olmadığı halde seslendiğinizde bakmıyorsa,
  • Yüksek sesle konuştuğunuzda daha çok tepki veriyorsa,
  • Yetişkin bir birey iseniz, Kalabalık bir ortamda konuşmaları anlamakta zorluk çekiyorsanız,
  • Fısıltılı konuşmaları anlayamıyorsanız,
  • Konuşmaları duyuyorum ama anlayamıyorum şikayetiniz var ise,
  • Televizyonunuzun sesini çok fazla açıyorsanız, televizyonunuzdaki konuşmaları anlayamıyorsanız,
  • Kuş seslerini duyamıyorsanız,
  • Kapı zilini duyamıyorsanız,
  • Biri seslendiğinde sesin hangi taraftan geldiğini ayırt edemiyorsanız,
  • Birkaç ses karıştığı zaman sesin neye ait olduğunu ayırt edemiyorsanız..
  • Yukarıdaki maddelerden birkaçından şikayetçiyseniz eğer işitme uzmanınız ile iletişime geçerek işitmenizi kontrol ettirmelisiniz.

İşitme Kaybım İyileşir Mi?

İletim tipi işitme kayıplarının birçoğu medikal tedavi ya da cerrahi müdahaleler ile tamamen ya da kısmi olarak düzelebilir. Ancak sensörinöral işitme kayıplarında iç kulak veya sinir hasarı genellikle kalıcıdır; bu durumda işitsel rehabilitasyon ve işitme cihazları ile anlama becerisi desteklenir.

İşitme Kaybım İlerler Mi?

İşitme kaybınız yıllar geçtikçe ilerleyebilir/kötüleşebilir. Bazense sabit kalır yıllarca aynı seviyede devam eder.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

İşitme sağlığında bazı belirtiler acil klinik değerlendirme gerektirir. Beklenmeyen durumlarda vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

  • Ani gelişen işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurun; tedavinin ilk günlerde, ideal olarak ilk 72 saat içinde başlaması önemlidir.
  • İşitme kaybına eşlik eden şiddetli baş dönmesi, denge kaybı ya da kulaktan gelen akıntı geçmiyorsa veya kötüleşiyorsa
  • Tek taraflı başlayan ve giderek artan çınlama ya da kulakta belirgin dolgunluk hissi varsa
  • Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, çift görme ya da bilinç bulanıklığı gibi inme belirtileri eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise (112) başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

Yenidoğan işitme taramasından kalan her bebekte işitme kaybı var mıdır?

Hayır. İlk tarama testlerinden geçememek kesin bir işitme kaybı olduğu anlamına gelmez. Kulak kanalındaki doğum sıvısı, bebeğin hareket etmesi ya da ortam gürültüsü test sonucunu etkileyebilir. Kesin durum, tekrarlayan taramalar ve ileri klinik tetkikler sonucunda uzmanlarca netleştirilir.

Sensörinöral işitme kaybı işitme cihazı ile düzelir mi?

İşitme cihazları iç kulaktaki hasarı biyolojik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak sesleri bireyin işitme eşiğine göre işleyip yükselterek konuşmaların daha net duyulmasına ve beynin işitsel uyaranları doğru yorumlamasına yardımcı olur; böylece yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir.

ABR (BERA) testi bebeğe acı verir mi?

Hayır, ABR testi tamamen ağrısız ve cerrahi olmayan objektif bir ölçümdür. Bebeğin cildine yerleştirilen küçük elektrotlar ve kulaklığa verilen hafif seslerle sinir iletimi kaydedilir; bebeğin uyku hâlinde olması testin konforlu biçimde tamamlanması için yeterlidir.

Kaynaklar

İlgili Makaleler

Whatsapp Hattı HEMEN ARARANDEVUWHATSAPP
Duymer İşitme Cihazları