Çocuk İşitme Cihazları: Seçim, SGK Desteği ve Bakım

Şubelerimiz 5 Yıl Garantili

Sizi Arayalım

Çocuklarda işitme kaybı tanısı KBB hekimi ve odyolog tarafından konduktan sonra, konuşma ve dil gelişimini desteklemek için işitme cihazı olabildiğince erken uygulanır. Çocuklarda kulak kanalı büyümeye devam ettiği için genellikle kulak arkası (BTE) cihazlar tercih edilir; kulak büyüdükçe kulak kalıbı yenilenir. Cihazın düzenli kontrolü ve işitsel rehabilitasyon, en az cihaz kadar önemlidir.

Yenidoğan işitme taraması (1-3-6)

Tarama taburcu olmadan önce, en geç 1. ayda yapılır; taramadan geçemeyen bebekte tanı en geç 3. ayda konur; gerekli müdahale 6. aydan önce başlar. Tarama testi "geçti/kaldı" sonucu verir, tanı koymaz; "kaldı" sonucu ileri tetkik gerektirir.

Çocuklarda işitme kaybının nedenleri ve belirtileri

Çocuklarda işitme kaybı doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar, çocukluk çağı hastalıkları, tekrarlayan kulak enfeksiyonları, kafa travmaları ve annenin gebelikte geçirdiği bazı hastalıklar gibi birçok nedene bağlı olarak gelişebilir. Konuşma ve dil gelişiminde gecikme, seslere ya da söylenenlere tepkisiz kalma, kelimeleri söylerken duraksama ve öğrenme güçlüğü belirtiler arasında yer alır.

İşitme kaybı tedavi edilmediğinde konuşma ve dil gelişiminde gerilik, okul başarısında düşüş, duygusal ve sosyal sorunlar görülebilir. Bu sorunları en aza indirmek için erken tanı ve müdahale çok önemlidir.

Çocuğunuzda şu durumlarda uzmana başvurun

Yenidoğan işitme taramasından "kaldı" sonucu aldıysa.
Yaşıtlarına göre konuşması gecikiyorsa ya da seslere, adına tepki vermiyorsa.
Sık kulak enfeksiyonu, kulak akıntısı veya kulak ağrısı yaşıyorsa.
İşitmesi aniden azaldıysa: ani işitme kaybında beklemeden, aynı gün KBB uzmanına başvurulmalıdır.

Çocuklarda odyolojik değerlendirme

Çocuklarda değerlendirme; ayrıntılı öykü, kulak muayenesi ve yaşa uygun davranışsal ve fizyolojik işitme testleriyle yapılır. Bu değerlendirmelere göre işitme cihazı uygulamasını odyolog gerçekleştirir.

Çocuklar için işitme cihazında aranan özellikler

Kulak kanalının gelişimi sürdüğü için kulak içi yerine kulak arkası cihazlar tercih edilir.
Ter, nem ve tükürükle temasa karşı dayanıklı (ör. IP68 sınıfında) olmalıdır.
Çocuğun kulağına rahat oturacak boyutta olmalı; kulak büyüdükçe kalıbı yenilenmelidir.
Çocuklar şikâyetlerini dile getiremediği için gürültü azaltma, geri besleme (ıslık) yönetimi ve frekans düşürme gibi otomatik özelliklere sahip olmalıdır.
Doğrulanmış, çocuklara yönelik kazanç formülleriyle (ör. DSL v5, NAL-NL2) ayarlanabilmelidir.
Okulda öğretmenin sesini doğrudan ileten uzaktan mikrofon ve TV aktarıcısı gibi kablosuz aksesuarlarla uyumlu olmalıdır.

Cihaz seçildikten sonra doğru uygulanması, düzenli kontrolleri ve ailenin cihazın sürekli kullanılmasını teşvik etmesi önemlidir. İşitme kayıplı çocukların işitsel rehabilitasyon programlarıyla desteklenmesi dil ve konuşma gelişimi için büyük önem taşır. Uygun modeller için kulak arkası işitme cihazları sayfasına bakabilirsiniz.

Çocuklarda SGK desteği

SGK, işitme cihazı için Sağlık Uygulama Tebliği'nde (SUT) belirlenen tutar kadar katkı sağlar.
Üçüncü basamak resmi bir hastanede (eğitim ve araştırma hastanesi ya da devlet üniversitesi hastanesi) en az bir KBB uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporu ve reçete gerekir. Odyolojik test sonuçları 6 ay geçerlidir.
Reçete, düzenlendiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde SGK ile sözleşmeli işitme cihazı merkezine götürülmelidir.
Yenileme süresi 5 yıldır; çocuğun büyümesi nedeniyle cihaz kullanılamaz hâle gelirse ya da cihaz kullanıcı hatası olmadan arızalanıp onarılamazsa, bu durum sağlık raporuyla belgelenerek 5 yıl dolmadan yenilenebilir.

Güncel tutarlar ve süreç için SGK işitme cihazı katkı payı yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Bebeklere işitme cihazı takılır mı?

Evet. İşitme kaybı tanısı konan bebeklerde işitme cihazı, konuşma ve dil gelişimini desteklemek için mümkün olan en erken dönemde uygulanır; yenidoğan taramasından geçemeyen bebekte tanının 3. aya kadar konması ve müdahalenin 6. aydan önce başlaması hedeflenir.

Çocuklarda işitme cihazı kaç yılda bir yenilenir?

SGK'da yenileme süresi 5 yıldır; çocuğun büyümesi nedeniyle cihaz kullanılamaz hâle gelirse ya da cihaz kullanıcı hatası olmadan arızalanıp onarılamazsa, bu durum sağlık raporuyla belgelenerek 5 yıl dolmadan yenilenebilir. Çocuk büyüdükçe kulak kalıbının da yenilenmesi gerekir.

Çocuklar için hangi tip işitme cihazı uygundur?

Kulak kanalı büyümeye devam ettiği için genellikle kulak arkası (BTE) cihazlar tercih edilir; kulak kalıbı kulak büyüdükçe yenilenir. Cihaz seçimini odyolog, çocuğun işitme testi ve yaşına göre yapar.

SGK çocuk işitme cihazını karşılıyor mu?

Evet. SGK, SUT'ta belirlenen tutar kadar katkı sağlar; üçüncü basamak resmi bir hastanede (eğitim ve araştırma hastanesi ya da devlet üniversitesi hastanesi) en az bir KBB uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporu ve reçete gerekir.