İşitme sisteminin içinde oluşan herhangi bir problem ve tahribat işitme kaybına neden olur.
Sadece bazı çeşit işitme zayıflığı ilaç veya tıbbi müdahale ile tedavi edilebilir.Diğer çoğu ise işitme cihazı kullanma avantajına sahip olabilirler.
İşitme kaybıyla doğan çocuk , konuşma ve lisan gelişiminde , bu gelişimi tamamladıktan sonra işitme kaybına uğrayan çocuktan daha büyük bir (konuşma ve lisan gecikme) riske sahiptir.İşitme kaybının derecesi de önemlidir.Yüksek derecedeki kayıp konuşma ve lisanda gelişiminde daha büyük etkilere yol açacaktır.
İşitme kaybı mümkün oldukça erken teşhis ve tedavi edilmelidir.İşitme kayıplı çocuğa altı aylığa kadar işitme cihazı takıldığı takdirde konuşma ve lisanı normal işitmeye sahip olan bir çocukla aynı oranda gelişebilir.
“İşitme kaybı” veya “işitme zayıflığı” terimleri “sağırlık” demek değildir.Sağır insan işitme cihazlı veya cihazsız sesleri duyamaz.
Çoğu işitme kayıpları işitme cihazları sayesinde başarıyla kontrol altına alınmaktadır.

İşitme kaybı belirtileri
İşitme kayıplı çocuklar genellikle işitme eksikliklerini diğer bilgilendirici sinyallerle telafi edebilmeyi öğrenmektedirler.( kapı açılıp kapandığında odaya giren ışık , yerdeki titreşimler ve hava hareketleri gibi...) Bu, işitme kaybı keşfini güçleştirir çünkü çocuğun tepkileri normal gibi gözükmektedir.
Eğer çocuğunuzun işitmeyle ilgili bir sorunu olduğuna dair bir şüpheniz varsa işitme testi yaptırmak için bir odiologiste götürün.İşitme testleri her yaşta her çocuğa yapılabilmektedir.Erken teşhis çocuğun dil becerilerindeki gelişmeye yardımcı olacaktır. İşitme testi basit ve ağrısızdır.
İşitme Kaybı Belirtileri
Yüksek seslerden korkmada ve yüksek seslere verilen tepkide azalma
Sesin kaynağını bulmada , nereden geldiğini belirleme yeteneğinde azalma Örnek olarak başı konuşan insana doğru çevirme.Normal işitmeye sahip bir çocuk genellikle 5-6 aylıkken ses kaynağını belirlemeye başlar.
Genellikle yüksek ses ihtiyacında olma; örneğin: televizyona çok yakın oturma , sesini açma , bir şey söylendiğinde “ne?” , “efendim?” gibi soruları sık sık tekrarlama veya çağırılığında cevap vermeme.
Sık sık bir veya iki kulağa birden dokunma veya çekme (bu ; kulaktaki basıncı veya enfeksiyonu da gösterebilir)
6-8 aylıkken bebeğin kendi kendine konuşmasında (anlaşılmaz sesler çıkararak konuşma) daha yüksek ses veya çığlığa dönüşebilen ani değişme.
Normal seslere verilen tepki eksikliği .6 aylığa geldiğinde hala ismi çağırıldığında tepki göstermeme.
Çocuğun yaşamındaki ikinci yılı boyunca kendi kendine anlaşılmaz seslerden oluşan konuşmanın, konuşma sesleri ve kelimelere dönüşümündeki gecikme ve eksiklik.
Çocuğun direkt olarak size bakmadan ve vücut hareketlerinizi görmeden basit komutları yerine getirmesindeki eksiklikler. Örneğin; “Baba’ya topu getir” (1yaş civarı)
Çocuğun kendini sosyal aktivitelerden geri çekmesi veya agresifleşmesi. Bu işitme kaybı sonucundan dolayı otaya çıkan yanlış anlamaları gösterebilir.
Sık sık sesin geldiği yönleri yanlış tayin etme.

İşitme kaybı çeşitleri
Genellikle insanlar işitme kayıplarının yaşlılıkla beraber geldiğini düşünürler.Çoğu işitme kayıpları ileri yaştan kaynaklansa da başka diğer sebepler de vardır. İşitme kayıpları kalıtımsal , patolojik (bir hastalık sonucu) ve idiopatik (bilinmez bir neden) olabilir.
İşitme kayıpları iki kategoriye ayrılır. İletim tipi işitme kaybı ve sensonoral (alıcı) işitme kaybı.Çocuk ikisine birden de sahip olabilir.Uygun tedaviyi uygulayabilmek için işitme kaybı tipini bilmek gereklidir.
İletim tipi işitme kaybı
İletim tipi işitme kaybı seslerin dış kulaktan iç kulağa giderken azalması sonucu ortaya çıkan bir işitme kaybıdır.Bu; dış kulak ,kulak kanalı veya orta kanaldaki tıkanma hasar veya anatomik yapıya bağlı olabilir.
Orta kulaktaki çok fazla veya çok az olan basınç kulak zarının serbestçe titremesini önleyebilir orta kulak kemikçiklerinin hareket etmesini engelleyebilir.
Çoğu iletim tipi işitme kayıpları ilaç veya operasyon yoluyla tedavi edilebilir.Ama tamamen istenen sonucu da vermeyebilir bu sebepten çoğu iletim tipi işitme kayıplı insanlar işitme cihazı kullanmakta fayda görmüşlerdir.
Çocuklardaki İletim tipi işitme kaybının genel sebepleri
Buşon (kulak kiri)
Kulak kanalındaki pislik bu tip işitme kaybına yol açabilir.Bir profesyonel (doktor) tarafından herhangi bir komplikasyon olmadan temizlendiği takdirde işitme kaybı tamamen ortadan kaldırılabilir.
Orta kulak iltihabı
Orta kulak iltihabı özellikle çocuklarda yaygın görülen bir hastalıktır.İltihap çok ağrılıdır ve hemen tedavi edilmelidir.Tedavi geciktiği takdirde kulak zarında hasar oluşabilir ve zar yara dokusuyla kendini zamanla iyileştirebilir.Ancak bazı kulak zarı hasarları iletim tipi işitme kaybına yolaçabilir. Uzun süre ihmal edilen enfeksiyonlar da sensonoral (alıcı) işitme kaybı gibi (bir sonraki seçenek) çeşitli komplikasyonlara yolaçabilirler.
Sensonoral işitme kaybı
İç kulaktaki (koklea) saç hücreleri ve/veya Sensonoral işitme kaybı medikal veya tıbbi müdahale ile nadiren tedavi edilebilir.Genellikle bu tip işitme kaybına sahip olanlar işitme cihazı kullanırlar.
Çocuklardaki sensonoral işitme kaybının genel sebepleri
Congenital
Bu tip işitme kaybı çocuğunuzun işitme kaybıyla doğmuş olduğunu gösterir.Bu kalıtımsal olabilir.Congenital işitme kaybı genetik sendomların da sonucu olabilir (down sendromu).Ayrıca annenin hamilelik sırasında kullandığı alkol, hap ve bir takım ilaçlardan da kaynaklanabilmektedir.
Akustik ses travması
Aşırı yüksek sesteki patlamalar ve ani sesler sensonoral işitme kaybına yol açabilirler .(Örneğin ; havai fişek , silah sesi)

Enfeksiyonlar
Kızamık , kabakulak , menenjit veya boğmaca gibi hastalıklar çeşitli derecelerde sensonoral işitme kaybına yol açabilirler.

İşitme testleri
Çocuğunuzun işitme kaybı olduğuna dair herhangi bir şüpheniz varsa; işitme testi yapılabilir.
Her yaştaki çocuk yeni doğmuş bile olsa işitmesi test edilebilir. Çocuğun yaşı ve yetişkinlik derecesine göre çok çeşitli testleri vardır.İşitme testleri çocuğunuza herhangi bir rahatsızlık vermez.
Bazı ülkelerde işitme testleri bebek bakımının rutin bir parçası halindedir.Bu testler ebeveynlere işitme zorluluklarını alarm vazifesi görerek haber verirler ve yardımcı olurlar.
Çocuğunuza yardımcı olacak bazı , en çok kullanılan testlerin listesini yaptık.

İşitme testi çeşitleri

Geçmiş durum
İşitme sağlığı profesyonelleri öncellikle işitme kaybı neden veya nedenlerini anlayabilmek için mümkün olduğu kadar bilgi edinmeğe çalışacaklardır.Aileye ,çevreye hastalıklara , hamileliğe ..v.s. ait bir takım sorular yöneltilecektir. Bu bilgiler kesinlikle saklı tutulacaktır.

Otoskopi
Otoskopi ; kulak kanalı ve kulak zarını tamamen görmeye yarayan ışıklı bir alettir.İşitme kaybına yol açabilecek fiziksel anormallikleri ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Otoakustik vericiler
Çocuğunuz aktif katılımı olmadan yapılan testlerdir.Çocuğun hemen doğumundan sonra yapılabilir.Bu test iç kulakta bulunan küçük saç hücrelerini aktif hale geçirerek yapılır ve iç kulaktaki hasar saptanır.

ABR
Bu test sesle uyarılan beyin dalgalarını ölçer.Bu da Otoakustik verici testi gibi geçerlidir.

Basınç Ölçümü
Bu test; kulak kanalı içinde basınçın değişmesi sonucu kulak zarının hareketlerini incelemektedir. Kulak zarının hareketi ve orta kulak basıncı orta kulaktaki bütünlüğü tayin edebilmek için test edilir.Bu test, çocuğunuzun doğal işitme kaybı ve orta kulak iltihabı tespitine yardımcı olabilir. Basınç ölçümü aynı zamanda akustik refleksi yani yüksek seslere verilen tepkiyi de ölçer.Bu refleksler ani yüksek seslere karşı kulak zarının birden kasılmasıdır.Bu doğal bir korunma refleksidir.Eğer kulak zarı bu refleksi yerine getiremiyorsa işitme çatısı hasar görmüş olabilir. Basınç ölçümü testi hızlı bir işlemdir ve çocuğunuzun aktif katılımını gerektirmez.

Odiometri (en genel işitme testi)
Bu tip testlerde çocuğunuz aktif halde bulunmalıdır.Bu yüzden çocuğun iyi dinlenmiş ve test için bir veya iki yetişkin arkadaşla beraber birtakım oyunlar oynamaya hazır olduğundan emin olun.

Pure-tone (saf ton) odiometri
Bu tip testin amacı çocuğun duyabileceği en yumuşak derecedeki sesleri belirleyebilmektir.Bu ölçümler uygun işitme cihazı bulma işleminde de faydalı olacaktır.Odiometri sırasında; ses bir hoparlörden, kulaklıktan veya kulak kanalı içine yerleştiren küçük kulaklıklardan gelir.Daha sonra çocuğunuz sesi duyduğunda haber verir.Bu işlem yetişkinlerde bir tuşa basarak daha kolay bir şekilde gerçekleştirilirken çocuklarda ; çocuğun sağına ve soluna yerleştiren oyuncaklarla sesin oradan geldiğine inandırarak o yöne bakmasını sağlamak yoluyla yapılabilir. Daha büyük çocuklar da duyduğu sese göre bir oyunun parçalarını tamamlayabilir.(örneğin; her ses duyduğunda puzzleda bir parça yerleştirmek gibi) Çocuk sesi duyabildiği müddetçe oyunda ilerleyebilecektir. Çocuk belli bir yaşa geldiğinde zaten bir yetişkin gibi duyduğu ses üzerine evet düğmesine basabilecektir.

Speech (konuşma) odiometri
Büyük yaştaki çocuklar bu yöntemle test edilirler.Görev pure-tone odiometriye benzemektedir ancak bundaki fark sesler gerçek sözcüklerden oluşmaktadır.Bu odiometri tipinin amacı ise çocuğun duyabileceği ve anlayabileceği en yumuşak derecedeki konuşmayı belirlemektir.Çocuk duyduğu kelimeyi tekrar edecek veya kitaptan kelimenin resmini gösterecektir.

Odiogram
Odiogram işitme testi veya odiometri sırasında ortaya çıkan ve sonucu ortaya koyan bir grafiktir.
Eğer çocuğunuz 6 aylıktan büyükse bir odiogramının mevcut olması gereklidir.Eğer çocuk 6 aylıktan küçükse bir odiogram sağlanamayacaktır bu durumda odiologist veya uzman kişi diğer teşhis sonuçlarından yola çıkarak çocuğun işitme kaybını belirleyecektir.
Her zaman odiologistinizden odiogramın bir kopyasını isteyin.Bu, sonuçları bir daha gözden geçirebilmeniz ve ileri tarihlerdeki testlerle mukayeseleriniz için mutlaka gerekli olacaktır.

Odiogramı anlama
İşitme testi sırasında, çocuğun en yumuşak sesi duyabildiğine karar vermek için iki parametre, “frekans ve şiddet (intensity)” kullanılmaktadır.

Frekans
Odiogram bir dikey bir de yatay çizgiden oluşur.Yatay doğru frekans’tır. Frekans bir müzikal dizideki değişik notalar olarak da tanımlanabilir. Frekans Hertz ile ölçülür ve sembolü Hz’dir.Normal işitmeye sahip olan çocuklar 20 Hz deki düşük frekanstan (sis kornası) , 20.000Hz deki yüksek frekansa (ıslık) kadar duyma yeteneğine sahiptirler.
Odiogram 6-10 frekans gösterir .Bu 250-8000Hz aralığındadır.Frekans grafik üzerinde düşükten yükseğe göre soldan sağa büyür.

Şiddet
Dikey doğru “şiddet” doğrusudur.Şiddeti gürültü olarak adlandırabileceğimiz gibi sessiz olarak da nitelememiz mümkündür.Şiddet; desibel ile ölçülür , sembolü de dB veya DbHL’dir.Bu doğru sesin her frekanstaki en yumuşak ( düşük şiddette) duyulabildiği aralığı belirler.Normal işitmeye sahip bir çocuk her frekanstaki sesi 20dB veya daha az bir şiddette duyabilmelidir.
Eğer şiddet seviyesi 20dB den daha yüksek ise (dikey doğruda daha aşağıda) bu frekans sesinin çocuğun duyabileceği noktaya kadar arttırılması gerektiğini göstermektedir ve bu işitme kaybının bir göstergesidir.Sonuç olarak her frekans belirli bir şiddet karşılığı vardır.
Bir odiogramda sağ ve sol kulak için sonuçları gösteren yollar vardır. Sol kulak için sağlanan sonuçlar genellikle mavi mürekkeple ve/veya “X” ile , sağ kulak da kırmızı mürekkep ve “O” ile gösterilmektedir.